ایران آذربایجانی تورکجه سینین ادبیات اوتاغی
یاشاسین آذربایجان

قونو سلاخلانجی

سلاخلانج

باغلانتیلار

اؤزل یارپاقلار‌

← وبلاق گؤروشلری

  • گؤروشلرین هامیسی :
  • بو گون گؤروشلر :
  • دوننکی گؤروشلر :
  • بو آی گؤروشلر :
  • قاباق آی گؤرو‌شلر :
  • یازارلارین سایی :
  • یازیلارین هامیسی‌نین سایی :
  • سون گؤروش :
  • سون دیَیشمه :

لینکلر‌

آغ قوش

آغ قوش 
بیری وار ایدی، بیری یوخ ایدی، بیر پادشاه وار ایدی. بو پادشاهین آروادی‌نین 
بوینونا نه قدر اوشاق دوشوردوسه، هامیسی آنا بطنیندن گلنده اؤلوردو. 
نه قدر طبیب، تیلسیم، جادو ائلتدیریردیلرسه، هئچ بیر فایدا وئرمیردی. 
گونلرین بیر گونونده یئنه ده پادشاهین زنه‌نی هملی اولور. دوغماغینا 
بیر قدر قالمیش، پادشاه زنه‌نینی اؤز قایناتاسی‌نین یانینا گؤندریر 
کی، بلکه اوردا یاخشی باخالار. گون کئچیر، آی دولانیر، پادشاهین بیر 
اوغلو اولور. بلی، موژده-موژده اوستوندن گلیر. پادشاه زنه‌نینه سیفاریش 
گؤندریر کی، هله بیر نئچه واخت قالسین اوردا، اوشاغین بیر آز سومویو برکیسین، 
گلر، یئنه بیر قضا-قدر اوز وئرر. 
بونلار بوردا قالماقدا اولسونلار، سنه کیمدن خبر وئریم، پادشاهین 
وزیریندن. 
پادشاهین بیر خبیس وزیری وار ایدی. چوخدان فورصت آختاریردی کی، اونو اؤلدوروب 
اؤزو پادشاهلیغا کئچسین. بو طرفدن گؤردو کی، یوخ، پادشاهین اوغلو 
دا اولدو، تا پادشاه اؤلسه ده بونا بیر شئی چاتمایاجاق، قت ائله‌دی کی، گرک 
پادشاهی اؤلدوروب اونون نسلینی یئر اوزوندن کسه. بلی، بیر گئجه اؤز 
آداملارین گؤتوروب هوجوم ائله‌دی پادشاهین سارایینا. پادشاهی اؤلدوروب اؤزو 
کئچدی اونون یئرینه، ایلشدی تاختدا. 
صاباحیسی گون اؤز آداملاریندان بیر دسته گؤندردی پادشاهین زنه‌نی‌نین 
یانینا. بیر نامه ده یالاندان پادشاهین دیلیندن یازدی کی، بس ناخوشام، 
گرک دورماییب گله‌سن. پادشاهین کولفتی کجاوه‌یه مینیب بو قاصیدلرله 
یولا دوشدو. گلیب بونلار بیر داغین اته‌یینده دوشرگه ائله‌دیلر. 
ائله کی، گئجه یارییا گلدی، بو قاصیدلرین باشچیسی دوروب گلدی پادشاهین 
آروادی‌نین چادیرینا. وزیر اونا تاپشیرمیشدی کی، آروادی دا، اوشاغی دا اوردا 
اؤلدورسون. گلیب گیردی ایچرییه، توتدو آروادین قولوندان. آرواد گؤردو کی، 
بو ملونون فیکری پیسدی، اوزون اونا توتوب دئدی: 
- سن نه کیمسنه‌سن کی، اؤز پادشاهی‌نین آروادینا ساتاشماق ایسته‌ییرسن. 
قاصیدباشی گولوب دئدی: 
- نه پادشاه، نه پادشاه آروادی؟ سنین ارین چوخدان او دونیایا تشریف 
آپاریب. ایندی پادشاه سنین ارینین وزیریدیر. بیز ده اونون امریله گلمیشیک 
کی، سنی ده، اوشاغینی دا گؤنده‌رک آتاسی‌نین یانینا. 
آرواد بونو ائشیتجک اوشاغی قارمالاییب اؤزون آتدی باییرا. قاصیدباشی 
بیر سس ووردو، کئشیکچیلر اویاندیلار، دوشدولر آروادین دالینا. آرواد 
گؤردو یوخ، آز قالیب کی، چاتسینلار، بیر یئره، بیر گؤیه باخیب اوشاغی آتدی 
دره‌یه. کئشیکچیلر چاتیب آروادی اؤلدوردولر، تای اوشاغین دالینجا دره‌یه 
ائنمه‌دیلر، بیلدیلر کی، او دا حؤکمن اوردا داشلارا دیَیب اؤلوب. 
بونلار پادشاهین یانینا گئتمکده اولسونلار، سنه کیمدن خبر 
وئریم، کؤهنه پادشاهین قارداشیندان. 
کؤهنه پادشاهین بیر قارداشی وار ایدی. بو واختلاردا سیاهته گئتمیشدی. 
سیاهتدن قاییدیب ایشی بئله گؤرنده باخدی کی، اونو دا اؤلدوره‌جکلر، 
باشینا بیر آز آدام ییغیب چکیلدی داغا. پادشاه بو احوالاتی ائشیدیب اونون 
دالینجا قوشون گؤندردی. آنجاق قوشون اونو توتا بیلمه‌دی. پادشاهلا اونون 
آراسی نه دوزلدی، نه ده اونو یوخ ائله‌یه بیلدی. وزیر هر نه تدبیر گؤردوسه 
وئجه گلمه‌دی کی، گلمه‌دی. 
کؤهنه پادشاهین قارداشی گئتدیکجه قوتلندی. بونلار بیر گون گلیب 
همین داغا چیخدیلار. عسگرلرین بیری بوردا دره‌ده، شیر یوواسی‌نین قاباغیندا 
اوینایان بیر اوشاق تاپدی؛ گتیردی پادشاهین قارداشی‌نین یانینا. پادشاهین 
قارداشی باخدی کی، بو اوشاغین قولوندا بیر بازوبند وار. بازوبندی 
اوخویوب گؤردو کی، اؤز قارداشی‌نین اوشاغیدی. دئمه بو همین اوشاقمیش کی، 
آرواد بونو دره‌یه آتمیشدی. اوشاق شیر سودو ایله بسلندیگینه گؤره آدین 
قویدولار شیرزاد. اما شیرزاد ائله دوغرودان دا شیر کیمی گومراه بیر 
اوشاقدی. غرض، بو اوشاق ائله خیردالیغیندان آت بئلینده گزدی، اوخ آتدی، 
قیلینج-قمه اویناتدی. اون دؤرد-اون بئش یاشینا چاتاندا عمللی-باشلی بیر 
پهلوان اولدو. 
بو خبر کی، یاییلدی اطرافا، پادشاهین اوغلو تاپیلیب، اؤز عمیسی‌نین یانیندادی، 
بونلارین گوجو بیر آز دا آرتدی. وزیر گؤردو یوخ، ایش خارابدی. تدبیر، 
تدبیر، آخیردا گونلرین بیرینده بؤیوک بیر یایلاق تیکدیردی، گؤزل، هم ده 
حیله‌گرلیکده شیطانا پاپاق تیکن قیزینی دا آپاریب قویدو اورا. 
شیرزاد بیر گون تکباشینا گزمه‌یه چیخمیشدی. گزه-گزه گلیب 
همین بو یئره چیخدی. یامان آجیمیشدی. بیر اوخ قویدو چیلله‌یه، آتیب بیر 
قوش ووردو. قوش گئدیب دوشدو همین بو قیزین قالاچاسینا. شیرزاد بیر کمند 
آتیب قالخدی بورا. باخدی کی، کولفرنگیده بیر قیز اوتوروب، بیر قیز 
اوتوروب کی، سویا دئییر آخما، آیا دئییر باخما. 
قیز شیرزادی گؤرجک گلیب پلتی آچیب اونو دعوت ائله‌دی ائوه. اؤزو ده 
تئز آتاسینا قاصید گؤندردی کی، دورماسین گلسین، شیرزادی سالمیشام جنگه. 
شیرزاد عیش-ایشرته مشغول ایدی، بیر ده پنجره‌یه باخدی گؤردو نه، دریایی- 
لشکردی کی، گلیر. ایشی باشا دوشدو. قالخدی آیاغا. ائله بیرینجی دفعه‌ 
قیزین باشین کسیب اونو جهنمه واصیل ائله‌دی. سونرا تئز اؤزون مهله‌یه 
سالیب میندی آتا. دالین بارییا طرف وئریب باشلادی جنگه. سن اولاسان بیر، 
دوشمن اولا دریایی-عمّان. شیرزادین هر طرفین آلدیلار. شیرزاد باخدی 
کی، داها لاپ گوجدن دوشور. ائله آز قالمیشدی کی، اونون ایشینی بیتیره‌لر، بیر 
ده بیر سس گلدی کی: 

آردی

دوستلوغون سیرری

دوستلوغون سیرری
بئله روایت ائلییر‌لر کی, بیر پادشاهین گؤزونون آغی-قاراسی ملیک
آدلی بیرجه اوغلو وار ایمیش.
بیر گون ملیک آتا مینیب دنیز قیراغی ایله گئدیرمیش, بیر ده گؤرور کی,
اوز مئحتر‌لری ایله قونشو‌لاری کئچل مممد سویون قیراغیندا دالاشیر‌لار.
ملیک بون‌لاری آرالاش‌دیریب دئییر:
- نیینیز آرتیق دوشوب کی, بیر-بیرینیزی قیریرسینیز?
مئحتر دئییر:
- آغا, من گؤردوم کی, دریانین اوزونده بیر ساندیق او یانا-بو یانا
لنگر وورور. گیردیم اونو چیخارتماغا, کئچل مممد اوزونو یئتیریب باشلادی
کی, ساندیغی اولجه من گؤرموشم, ایندی اونون اوستونده دالاشیریق.
ملیک چیخاردیب بون‌لارین هرسینه بئش مانات پول وئریب ساندیغی
اونلار‌دان آلدی. بیر آز گئدن‌دن سونرا اوز-اوزونه دئدی:
- آچیم گؤروم بونون ایچینده نه وار کی, اونو دنیزه آتیب‌لار?
اوغلان بو فیکیرله ساندیغین آغزینی آچدی. گؤردو ایچینده بیر بالاجا دا
ساندیق وار. اونون دا آغزینی آچدی, گؤردو بونون دا ایچینده بیر ساندیق وار,
بئله-بئله اوغلان اوچ ساندیق آچدی, آخیرینجی ساندیغین آغزین قال‌دیراندا گؤردو
ایچینده یازی‌لی بیر مکتوب وار. مکتوبدا یازیلمیشدی: “حر کس حقیقی
دوستلوق ائلمیین سیررینی اویرنمک ایستییرسه, اوچ قوجا قلچسینه گئتسین”.
اوغلان مکتوبو اوخویوب قورتاران کیمی آتاسینین یانینا گئدیب دئییر:
- آتئیی-مئهریبان, منه ایجازه وئر ئوزاق بیر سفره چیخیم.
پادشاه دئییر:
- اوغول, خئییر اولسون, دئ گؤروم سفرین هارا‌دیر?
اوغلان دینمیر. آتاسی یئنه سوال وئریر. اوغلان گؤرور کی, آتاسی ال چکمک
ایستمیر. اودور کی, مکتوب احوالاتینی آتاسینا دانیشیر. پادشاه گولوب دئییر:
- هانسی عقلسیز آدامسا یازیب آتیب, سن ده اونون سؤزو ایله یئرین‌دن
اویناییب گئدیر‌سن. دوستلوق ائلمیین سیررینی مگر بورادا اویرنمک
اولماز?
اوغلان گؤردو کی, آتاسی اونون گئتمیینه راضی اولمایاجاق, اودور کی, بیر
سؤز دئمییب, دوز گلدی سارایین قم اوتاغینا. بورا ائله بیر یئر ایدی کی,
کیمین دردی-قمی اولسایدی گیریب اورادا آغلاییب گؤز یاشی تؤکردی. بو
اوتاقدا هر نه وارسا قارا رنگدیدی. اوغلان دا قارا پالتار گئییب دوز بیر
هفته بورادا قالدی. او قدر آغلاییب آه-زار ائلدی کی, گؤزونون یاشین‌دان
الیندکی کاغیذین رنگی گئتدی.
بو احوالات‌دان سونرا پادشاه ها گؤزله‌دی, اوغلون‌دان سوراق چیخمادی.
باشلادی‌لار اونو آختارماغا. آخیردا گلیب ملیکی سارایین قم اوتاغیندا
تاپدی‌لار. او ساعت گئدیب پادشاها خبر آپاردی‌لار. پادشاه وزیری ده گؤتوروب
اوغلونون یانینا گلدی. گؤردو ملیکین رنگی قاچیب, آغلاماق‌دان گؤز‌لری
شیشیب. پادشاه سوروشدو:
- اوغول, نه اولوب, دردین ندیر?
ملیک دئدی:
- حقیقی دوستلوق ائلمیین سیررینی اویرنمک اوچون ئوزاق سفره گئتمییمه
سن‌دن ایجازه ایسته دیم, وئرمه‌دین. نه قدر ائلدیم کی, اوزومو
اله آلام, گوجوم چاتمادی. اودور کی, گلیب قم اوتاغینا گیردیم.
آتاسی اوغلونا نه قدر نصیحت ائلدیسه, گؤردو کار ائله میر, آخیردا
علاجی کسیلدی, وزیری ایله مصلحتلشیب بو قرارا گلدی‌لر کی, یوز آتلی ایله
ملیکی یولا سالسین‌لار. اوزو ده آتلی‌لارا اویرتدی کی, بیر آز گئدن‌دن سونرا
آتلاری سولاماق بحانسیله قاچیب هرنیز بیر طرفه داغی‌لارسینیز, آخیردا
اوغلوم باخیب گؤرر کی, تک قالیب, علاجی کسی‌لر, او دا قاییدیب گلر.
پادشاه اوغلونا ایجازه وئریب اونو یوز آتلی ایله یولا سالدی. اوغلان ائله بیر
آز گئتمیشدی کی, بیر‌دن کئچل مممه‌ده راست گلدی. اونون قاباغینی کسیب
دئدی:
- آی مممد, دنیز‌دن تاپدیغینیز ساندیغین ایچین‌دن بیر مکتوب
تاپمیشام. او مکتوبدا یازیلان سؤز‌لری اویرنمیه گئدیرهم. گل منیمله
گئدک.
کئچل دئدی:
- یاخشی, قوی اوندا گئدیم آتا-آناما دئییم گلیم.
کئچل مممد آتا‌سین‌دان ایجازه آلدی, آناسی اونون خورجونونا بیر
آرپا چؤریی قویوب یولا سالدی. کئچل مممد دوز گلدی ملیکین
یانینا. باشلادی‌لار گئتمیه. منزیلبمنزیل یول گئتدی‌لر. بیر قدر
گئدن‌دن سونرا کئچل مممد باخیب گؤردو کی, آتلی‌لار ائله هئی آزالیر,
اما اوستونو وورمادی کی, بلکه ملیک احوالاتی بئله گؤروب گئری قاییدا.
بیر ده ملیک دؤنوب گئری باخاندا گؤردو کئچل مممه‌دله ایکیسی قالیب.
کئچل مممد دئدی:
- قوشونسوز تکجه گئتمکله نه ائلیه بیلریک, گل بیز ده قاییداق.
ملیک دئدی:
- کئچل قارداش, گؤرورم قاچماق‌دان اوتری اوره یین نانه یارپاغی
کیمی اسیر, ایستییر‌سن سن ده قاییت, من تکجه گئدرم.
یاخشی دئییب‌لر, کئچل چوخبیلمیش اولار, بیر آلت‌دان یوخاری باخیب دئدی:
- آغا ملیک, یادین‌دان چیخارتما کی, او یئری تاپسام تکجه من تاپاجاغام.
اودور کی, من سنینله گئدجیم.
بون‌لار باشلادی‌لار گئتمیه. آز گئتدی‌لر, چوخ گئتدی‌لر, دره-تپه
دوز گئتدی‌لر, اورادا آینان, ایلنن, بورادا شیرین دیلنن, بیر ده گؤردو‌لر کی,
چؤرک‌لری قورتاریب.
ملیک دئدی:
- ایندی بیز نئیلیک, چؤرییمیز قورتاریب, آجین‌دان اولوروک.
کئچل مممد دئدی:
- آنام خورجونوما بیر آرپا چؤریی قویوب, گل اونو یئیک.
کئچل چؤریی چیخارتدی, باشلادی‌لار یئمیه, ملیک عومرونده آرپا
چؤریی یئممیشدی, اما علاجی یوخ ایدی. آرپا چؤریینی یئییب قورتاران‌دان
سونرا باشلادی‌لار یئنه یول گئتمیه. گئتحاگئت گلیب بیر داغا چاتدی‌لار.
داغی آشیب بیر گوللوک-چمنلیک یئره چیخدی‌لار. بورا ائله بیر یئر ایدی
کی, باغ-گولوستان بونون یانیندا هئچ نه. بورادا او قدر گول-چیچک
واردی کی, هره‌سی مین رنگه چالیردی, اترین‌دن آدام والئه اولوردو. بولبول,
توراج, ککلیک, قیرقووول, بیل‌دیرچین, توووز قوشو, طوطو قوشو, هامیسی بیر-بیرینه
قاریشمیشدی. مارال, جئیران, جویور ده کی, لاپ ایسته دییین قدر. بورادا جان
درمانی دئسن, واردی. باغین لاپ اورتا‌سیندا بیر کرپیجی قیزیل‌دان, بیر کرپیجی
گوموش‌دن بیر سارای تیکیلمیشدی کی, باشی گؤیده بولود‌دان نم چکیردی.
اما بورانین دؤرد طرفینده ائله بیر قالاچا وار ایدی کی, باخاندا آدامی
واحیمه باسیردی.
ملیک دئدی:
- گؤرور‌سن, نه گؤزل یئردی, لاپ اولوب قالماغا دیر.
کئچل مممد دئدی:
- آغا ملیک, هله بیلمک اولماز, او قالاچا‌دان منیم گؤزوم سو
ایچمیر.

ناغیلین آردین اوخو

قشنگ خوروز

قشنگ خوروز
بیری وار ایدی, بیری یوخ ایدی, کئچمیش زامان‌لاردا ایکی ئوزاق قوحوم
وار ایدی. بون‌لارین بیری یوخسول ایدی, اوزو ده مئشده, بالاجا بیر داخمادا
اولوردو. او بیری دؤولت‌لی ایدی, شهرده, قشنگ, بؤیوک بیر ائوده
یاشاییردی.
گون‌لرین بیر گونو یوخسول, مئشه ایله گئدیردی, بیر‌دن آغاجین آلتیندا
پاریلدایان, قیزیل بیر للک گؤردو. باشینی قال‌دیریب یوخاری باخدی,
گؤردو کی, آغاجدا قویروغو قیزیل بیر خوروز اوتوروب. یوخسول قیزیل للیی
گؤتوروب بیرباش شهره, دؤولت‌لی قوحومونون یانینا گتیردی.
دؤولت‌لی قیزیل للیه باخیب دئدی:
- گؤزل شئی‌دیر! آنجاق دیری چوخ آزدیر. من سنه بو للک
اوچون بیرجه مانات گوموش پول وئررم.
یوخسول ایسه عومرونده قیزیل گؤرممیشدی, اونا گؤره ده بیلمیردی
کی, بو للک خالص قیزیل‌دان‌دیر. او ائله بیلیردی کی, بو نه ایسه قشنگ
پاریلدایان بیر شئی‌دیر. اونا گؤره ده او ائله بیلدی کی, اونون قیزیل للیی
اوچون گوموش پول یاخشی قییمت‌دیر.
یوخسول کیشی او بیری گون ائنه ده مئشیه گئتدی, همین آغاجین آلتین‌دان
ائنه ده قیزیل للک تاپدی. اونو گؤتوروب دؤولتلی‌نین یانینا
آپاردی, ائنه ده عوضینده گوموش پول آلدی. بیر نئچه گون دالبادال
بو احوالات بئله باش وئردی.
بیر دفعه ده یوخسول همیشکی کیمی آغاجین آلتینا گلدی, گؤردو
کی, قیزیل قویروقلو خوروز برک‌دن بانلاییر:
- کیم منیم اوره ییمی یئسه, او آدام هر گون بالیشینین آلتین‌دان
ایکی قیزیل یومورتا تاپاجاق! کیم منیم اوره ییمی یئسه, او هر گون
بالیشینین آلتین‌دان ایکی قیزیل یومورتا تاپاجاق!
یوخسول بو ایشه لاپ مات قالدی, تئز شهره قاچیب احوالاتی دؤولت‌لی
و آجگؤز قوحومونا دانیشدی. او ایسه جاوابیندا دئدی:
- اگر سن او خوروزو منیم اوچون توتا بیل‌سن, سنه اونون اوچون
مین گوموش پول وئررم!
یوخسول اونونلا بئله شرط کسدی:
- سنین پولون منه لازیم دئییل! یاخشیسی بودور کی, منیم ایکی
اوغلومو اوز یانینا آپاریب اونلارا اوز اوشاق‌لارین کیمی باخ. من ایستییرم
کی, اونلار عقل‌لی و ساواد‌لی اولسون‌لار.
دؤولت‌لی او ساعت سؤز وئردی کی, یوخسولون اوشاق‌لارینی یانینا آپارار
و اونلاری اوخوماغا قویار. بونون عوضینده ده یوخسول کیشی دؤولتلییه
سؤز وئردی کی, قیزیل قویروقلو خوروزو اونون اوچون توتسون.
یوخسول سحر تئز‌دن مئشیه, همین آغاجین آلتینا گلدی.
قشنگ خوروز دینمه‌دن یوخاری‌دان اونا باخیردی.
یوخسول نیشان آلیب اوخلا قیزیل قویروقلو خوروزو ووردو. یوخسول
کیشی خوروزو گؤتوروب اوغلان‌لارینا وئردی, اونلاری شهره, دؤولت‌لی قوحومونون
یانینا گؤندردی.
دؤولت‌لی قیزیل قویروقلو خوروزو گؤروب سئوینجین‌دن آتیلیب-دوشدو.
او اوزو خوروزون قیزیل للک‌لرینی بیر-بیر یولدو, سونرا اونو یوخسولون
اوغلان‌لارینا وئردی کی, خوروزو بیشیریب ناهارا اونا وئرسین‌لر. او,
اوزلویونده بئله قرارا گلمیشدی کی, یوخسولون اوغلان‌لارینی درسه
گؤندرمیجک: قوی اونون یانیندا قالیب نؤکرچیلیک ائلسین‌لر!
اوغلان‌لار متبخه کئچیب خوروزو بیشیرمیه باشلادی‌لار. اونلار
چالیشیردی‌لار کی, خؤرک داد‌لی اولسون, دؤولت‌لی قوهوم‌لاری راضی قالسین.
آنجاق بخت‌لری گتیرمه‌دی: خوروز بیشیب لاپ حاضر اولانا یاخین, اتین
سویو بیر‌دن قازاندا پیققاپیق قاینادی, خوروزون اوره یی سیچراییب
بیرباش دؤشمه‌نین اوستونه دوشدو!
- وای, بو نه بلا‌دیر باشیمیزا گلدی! - دئیه بؤیوک قارداش دیللندی.
- ایندی گرک خوروزون اوره یینی توللایاق. بیر باخ ها, لاپ چیرک‌لی
دؤشمه‌نین اوستونه دوشوب. ایندی اونو گؤتوروب آغامیزا وئره بیلمریک...
کیچیک قارداش ایسه یالواردی:
- خوروزون اوره یینی توللاما! من سحر‌دن هئچ بیر شئی یئمه میشم.
یاخشیسی بودور کی, گل اونو گؤتوروب یویاق, اوزوموز یئیک.
قارداش‌لار بئله ده ائلدی‌لر: خوروزون اوره یینی یویوب ایکی یئره
بؤلدو‌لر, هره بیر پارچاسینی یئدی. سونرا دا بیشمیش خوروزو دؤولت‌لی
قوهوم‌لارینین یانینا آپاردی‌لار.
دؤولت‌لی او ساعت باشلادی بوشقابین ایچینی قوردالاماغا کی, خوروزون
اوره یینی تاپسین. آختاردی, آختاردی, خوروزون هامیسینی یئدی, آنجاق
اوره یی هئچ یئرده تاپمادی. اوندا دؤولت‌لی, اوزونو قارداش‌لارا طوطوب
سوروشدو:
- خوروزون اوره یی هانی? اونو نه نئیلمیسینیز?
قارداش‌لار بو واخت احوالاتی اولدوغو کیمی اونا دانیشدی‌لار.
تاماحکار دؤولت‌لی اونلارین الین‌دن ائله حیرصلندی کی, آغاجی گؤتوروب
اونلارین ایکیسینی ده ائودن قوودو. قارداش‌لار آغلایا-آغلایا
مئشیه, اوز یوخسول, بالاجا کوما‌لارینا قاییتدی‌لار. اونلار هئچ باشا
دوشه بیلمیردی‌لر کی, بیر خوروزون اوره یی ندیر کی, اونون اوستونده
دؤولت‌لی بو قدر حیرصلنیب اونلاری ائوین‌دن قوودو.
گئجه کئچدی, سحر قارداش‌لار هره‌سی اوز بالیشینین آلتین‌دان بیر
قیزیل یومورتا تاپدی. اونلار قیزیل یومورتا‌لاری دا گؤتوروب آتا‌لارینین
یانینا گئتدی‌لر و باش‌لارینا گلنی اونا دانیشدی‌لار.
آتاسی اونلارا دئدی:
- منیم او دؤولت‌لی قوحوموم‌دان اوره ییم برک اینجیدی, سیزی
ائوین‌دن قوودوغو اوچون من بو پاریلدایان یومورتا‌لاری هر کس
اولسا ساتارام, تکجه اونا یوخ.
ائله بو واخت یاخینلیق‌دان گزرگی بیر تاجیر کئچیردی. یوخسول کیشی
یومورتا‌لاری گؤتوروب اونون یانینا گئتدی. تاجیر دئدی:
- آ, بو یومورتا‌لار کی, خالص قیزیل‌دیر! من بو قیزیل یومورتا‌لارا
گؤره سنه یاخشی پول وئررم.
تاجیر بونو دئییب یوخسولون اتیینه او قدر پول تؤکدو کی, او,
هئچ عومرونده بو قدر پول گؤرممیشدی.
یوخسول کیشی آنجاق ایندی باشا دوشدو کی, دؤولت‌لی قوحومو اونو
همیشه آلدا‌دیرمیش, - قیزیل للک اوچون اونا گوموش پول وئریردی.
“ئیبی یوخدور! - دئیه یوخسول اوز-اوزونه دوشوندو. - بیز‌لرده بیر
مسل وار, دئیر‌لر کی, باشقاسینی آلدا‌دان اوزو ده آلدانار. ائله
بئله ده اولدو.
او گون‌دن بری قارداش‌لار هر گون اوز بالیش‌لارینین آلتین‌دان هره‌سی
بیر دنه قیزیل یومورتا تاپیردی‌لار. آتاسی بو قیزیل یومورتا‌لاری
یاخشی قییمته ساطیردی. اونلار ایندی لاپ یاخشی دولانیردی‌لار. آنجاق ان
باشلیجاسی او ایدی کی, قارداش‌لار اوز آرزو‌لارینا چاتمیشدی‌لار: ایندی اونلارین
ایکیسی ده علم اویرنیردی و خئیلی شئی ده اویرنه بیلمیشدی‌لر.

 

دیلسوز و خزان گول

کیتابین آدی : دیلسوز و خزان گول

اولچوسو : 1.503   مگا بایت

الیفبا : عرب الیفبا سی

دیل : آذربایجان تورکجه سی

صفحه لرین سایی : 149 صفحه

ایندیر(دانلود)

 

 

گؤی مینجیخ

گؤی مینجیخ

بیری وار ایدی, بیری یوخ ایدی. اوچ قارداش وار ایدی. بولارین بیر ده بیر باجیسی

واردی.

بو قارداش‌لار سؤیدیرلیک ائدیردی‌لر. بیر گون بولار سؤیدیه گئتمیشدی‌لر.

قیز دا دویو آریتدیییردی کی, خؤرک بیشیرسین. گؤردو کی, دویونون ایچینده بیر

گؤی مینجیخ وار. مینجیغی گؤتوروب آغزینا قویدو. نه تحر اولدوسا, اوزون

ئونودوب, مینجیغی ئوددو. بیر مدت کئچننن سورا بو قیز گؤردو کی,

حامیله دی. او ساعت باشا دوشدو کی, هر نه انگل اولدوسا, همن گؤی مینجیخ‌دان

اولدو. بیلمه‌دی نئینسین.

بینی بوردا قویاخ, سیزه کیمنن خبر وئریم, قیزین قارداشداریننان.

بولار سؤیدا‌لارین قورتاریپ ائوه دؤندو‌لر. گؤردو‌لر کی, باجی‌لارینین قارنی

شیشیپ, آغزینا ده‌ییر.

بولار دئدی‌لر:

- باجی, دوزون دئیینن, بو ئوشاخ کیمنندی?

قیز نه قدر آند ایشدی کی, هئچ کیمین اوزون گؤرمیییپ, قارداشداری

اینانمادی‌لار. دئدی‌لر, یالان دیییر‌سن.

بؤیوک قارداش کیچیک قارداشی چاغیریپ دئدی:

- آپار بو چپه‌لی اولدور, بیزی بیناموس ائلدی, پاپاغیمیزی یئره سوخدو.

بالاجا قارداش قیزی گؤتوروب چیخدی بیر مئشه‌نین کنارینا, ایستدی قیزی

اولدورسون, قیز آغلاییپ دئدی:

- قارداش, منیم گوناهیما باتیب, ناحاق قان ائلمه. من هئچ بیر کیشی

خایلاغی گؤرمه میشم. دویو آریتدیییردیم, بیر گؤی مینجیخ تاپدیم, آغزیما

آتمیشدیم, بیلمه‌دیم ئوددوم. هر نه اولدوسا, او گؤی مینجیخ‌دان اولدو.

اوغلانین قیزا یازیغی گلیپ دئدی:

- باجی, باش گؤتور قاچ بو محل‌دان.

 

قیز آغلاییپ قارداشیننان آیریلدی. آز گئتدی, چوخ گئتدی, گئتدی چیخدی بیر

بییابانا. گؤردو بوردا بیر قالاچا وار. گیردی قالاچایا. گؤردو بوردا دویو,

یاغ, هر نه دیسن وار, آنجاق هئچ بیر اینسان اتری یوخدو. قیز فیکیرلشدی, دئدی:

- هر نه ایسه, بو ائوین صاحبی بیر یانا گئدیپ, قاییداجاخ.

قیز او ساعت قول‌لارینی چیرماییپ قازانی گؤتوردو, اوجاغی قالاییپ بیر

قازان خؤری بیشیردی, ویردی دمه, اوزو گیزلندی. ائله کی آخشام اولدو قیز

گؤردو کی, بیدی نرحانر, گورحاگور بیر دئو گلدی. قاپینی آچدی, گیردی ایچری.

او طرفه-بو طرفه باخدی, گؤردو ن? ائو سیلینیپ-سوپورولوپ چیچک کیمی

تمیزلنیپ. خؤرک بیشیپ, حاضررانیپ, قازان دا دمه ویریلیپ. دیو چوخ شاد

اولوپ های وئردی کی:

- هر کیم‌سن چیخ, آند اولسون سولئیمان پیغمبرین باشینین جیققاسینا

سننن ایشیم یوخدو.

قیز چیخدی, دئو گؤردو, پاحو, بو بیر قیزدی کی, ییمه, ایشمه بینین خطتیخالینا,

گول جامالینا تاماشا ائله.

دئدی:

- قیز, سن بوردا نه گزیر‌سن?

قیز باشینا گلن احوالاتی دئوه سؤیله‌دی.

دئو دئدی:

- نئینی, نه ایسته‌سن بوردا وار. سن اول منیم باجیم, من ده اولوم

سنین قارداشین. سن اوتور بوردا, من هر گون گئدرم آولارام, قوشدارام,

گتیررم دولاناریخ.

 

ناغیلین آردین اوخو

زماننین حؤکمو

زماننین حؤکمو

بیری واردی, بیری یوخدو. اللهین عاجیز بنده‌سی چوخدو. اونلارین بیری ده

بیزیم کور قیراغیندا یاشایان علمردان کیشییدی. بو یازیغین علی خامیر‌لی,

قارنی آج ایدی. ها ایشتردی, شوم‌لاردی, اکردی, مالالایاردی, بئجریب محصولو باشا گلنده بی بیر یاننان, کوخا بیر یاننان, بورجلو بیر یاننان

بونون محصولونو خیرماندا قورتاراردی‌لار. پاییز گلنده, کیشی تزه‌دن

دوشردی قاپی-قاپی بورج دیلنمیه. تیکان قیریب ساتاردی, مئشه‌دن اودون

اوغورلاییب ساتاردی. ائله آج ایدی کی, آج.

 

گون‌لرین بیر گونونده علمردان کیشی گئجه آروادنان سؤزو بیر یئره

قویدو‌لار کی, تا بون‌دان سونرا شهرده روزوسونو قازانسین. اولسون کی, بیر

یان‌دان باختی آچیلدی. صاباح اولدو, تئز‌دن آروادی علمردانچون خامرا‌لی1

باغلادی, بیر آز دا داشا دؤنموش پئن‌دیر قویدو, علمردان دوشدو یولون

دوزونه. آز گئتدی, اوز گئتدی, دره-تپه دوز گئتدی, گلدی بیر دره‌نین باشینا

چاتدی.

بو دره ویلایتده جیننی دره آدیینان مشهوردو. بورایا گیرن ساغ سالامات

ائوینه قاییتمازدی. ساغ‌دان-سول‌دان بولود‌لار ایچینده گیزلنن

داغ‌لاری آشیب شهره گئتمک, دره‌دن ده قورخولویدو. آدام چنه,

دومانا دوشور, یولونو آزیب, آخیردا گئنه ده بو دریه گلیب چیخیردی, یا

دا قورد-قوش دیدیش‌دیریب آپاریردی.

علمردان کیشی:

– جیننی دریه گیررم, – دئدی. – هر نه اولور اولسون. تفاووتو یوخدو,

آجین‌دان ائویمده اولمکدنسه, جاناوارا یئم اولماق, جینه راست گلمک

یاخشیدی.

__________

1 خامرا‌لی – ساجدا بیشیریلن چؤرک

__________

کیشی‌نین اوستونده کسرتی‌دن-ذاد‌دان بیر تییه‌سی ده یوخدو. چؤریینی

یوخلادی, گؤردو کی, ائله صاباحی گؤرر-گؤرمزدی. کوروغلو اوزونو دوشمنه

توخویان کیمی, بو دا سوخولدو دریه. بیر خئی‌لی گئتدی. یول چوخ ایریشویروش,

داش‌لی ایدی. دره‌نین ائنسیز بیر یئرین‌دن آچیق بیر یئرینه چیخمیشدی کی,

گؤردو دال‌دان چاغیریر‌لار:

– علمردان, علمردان, دایان!

علمردان کیشی بیر آز دا یئیین ترپندی. گؤردو دالیننان یئنه سس

گلدی:

– علمردان دایان, علمردان سنننم, دایان!

قوجا کیشی اوزونه اورک وئردی. دؤنوب دالا باخدی. هئچ کیمی گؤرمه‌دی.

دئدی:

– باخ, جیننی دره‌دن بئله-بئله سس‌لر گلیر. آدام گرک اوزونو

ایتیرمسین. نه اولاجاق اولسون...

ناغیلین آردین اوخو

آتا بابا سؤزلری

بَیلیگی باشارمادین، جانین چیخسین بئله گز.

***

بَیاز ایپک هر رنگه بویانار.

***

بضامیرم آغادان قورخورام، بضایرم خانیمدان.

***

بیغدان کسیر، ساققالا قویور.

***

بیلدیر گئدن بیلدیرچین، هانی سنین بیر قیلچین؟!

***

بیلدیر اؤلوب بوز ائششک، بو ایل گلین آغلایاق.

***

بیلدیر یئدیم بیر اینجیر، ایندی ده قارنیم اینجیر.

***

بیلدیرچین جامالاباددان هارا گئدر؛

دنی یانیندا، سویو یانیندا.

***

بیلدیرچی‌نین بَیلیگی داری سووولاناجاندیر.

***

بیلدیگیندن دانیش، بیلمه‌دیگین سنی گودازا وئرر.

***

بیلن آز دئیر، بیلمه‌ین یوز.

***

بیلنه بیر، بیلمه‌ینه مین اوخو.

***

بیله‌نین ده باشینا دؤنوم، بیلمه‌یه‌نین ده،

داد یاریمچیق الیندن.

***

بیلنله بیلمه‌ین تای اولماز.

***

بیلمه‌دیگین بیلدیگیندن چوخدو.

***

بیلمه‌مک آییب دئییل، سوروشماماق آییبدی.

***

بیلمه‌سن، بیر بیلندن سور.

***

بیلسیدیم آتین اؤلدویونو،

قولاغی دولوسو دارییا ساتاردیم.

***

بیلسیدیم، دردیم ایکی اولمازدی.

***

بیلیی گوجلو اولان بیرین ییخار، بیلیگی گوجلو اولان مینین.

***

بیر آج گوله‌ین اولار، بیر ده یالاواج.

***

بیر آج قودورغان اولار، بیر توخ.

***

بیر آغاجدا گول ده بیتر، تیکان دا.

Latıncə

آتا بابا سؤزلری

بحث ایله هجه گئدن یورولار یولدا قالار.

***

بخشیش وار - خالوارلا، حساب وار - دینارلا.

***

بلا بلا گتیرر.

***

بلا گلنده “گه‌لیرم” دئمز.

***

بلادان قاچان بلایا توتولار.

***

بلکه سن بوستانووی پوزموسان،

من یئمیشسیز قالمایاجاغام کی…

***

بلکه‌نی اکرسن بیتمز.

***

بنده بنده‌یه نئیلر، خودا گؤزدن سالماسا؟!

***

بنناسیز هؤروک هؤرولمز.

***

بنزه‌یه-بنزه‌یه یاز اولار، بنزه‌یه-بنزه‌یه قیش.

***

برکت هاردا وار؟ - بؤیوکلو یئرده.

***

برکت اوندور، اونو دا دوزلوک.

***

بسله قارغانی، اویسون گؤزونو.

***

بسله یئتیمی، یئسین اتینی.

***

بَی دئدیگین نه دیر، بَینمه‌دیگین نه؟!

***

بَی دون گئیدی، هامی دئدی: موبارک اولسون.

یوخسول گئیدی، هامی دئدی: هاردان گتیردین؟

***

بَی ایله بَی ساواشدی، اورتادا کاسیبین باشی یاریلدی.

***

بَی منیم آرخام، من کیمدن قورخام؟!

***

بَی اوغلو گؤردوم، تاماها دوشدوم.

***

بَی وئرن آتین دیشینه باخمازلار.

***

بَیله بوستان اکه‌نین تاغی چیینینده بیتر.

***

بَیله هاجا گئدن چؤللرده سرگردان قالیر.

***

Latıncə

یاشام

یاشام
اوف جانیم
یاشام
یالانجی سئناریویا
اوینانمیش بیر فیلم
و بیز اویونجو،
سن بیریسی
من بیریسی.
و سئناریو
سئوینجیمیز
آده ریمیز
و گؤز یاشلاریمیزین
. اؤیكوسو ١
و یاشام
هپ بؤیله
یالانجی سئناریویا
اوینانمیش بیر فیلم.
-1 حیکایه

اولماسایدی اینسانلار

اولماسایدی اینسانلار
آخ
اولماسایدی
بو اینسانلار،
دوشلریم آیمی شیرین
دوشلرینده دوشلردیم.
اوره یینه داماردیم
اوره ییمه دامان آیمی،
باخیشلارینا جوماردی،.
دوداقلاریندان
گولومسردیم دوداقلارینا
دوداقلاریم آیمی.
آخ
بو اینسانلار
اولماسایدی!

بو گؤزلرین ماویلییینده

بو گؤزلرین ماویلییینده
بیرآز آیدین سما،
بیرآز دنیز،
ان چوخ محبّت وار.
بیرآز دنیز اولدوغو اوچون
بو گؤزلین ساچلاریندان
یوسون قوخوسو گلیر
گولن ده سسینه اینجیلر دوزلور.
بلکه ده بو گولوش
اینجینین سسی دیر.
گؤزلرینین بو تاییندا بیزیک ،
او تاییندا سعادت اؤلکه سیدیر
او قدر ظریفدیر،
گول کؤلگه سی ده اونا یوکدور.
بو قیز دنیز گؤزلو
قیزیل بالیق دیر.
دونیادا یئگانه دنیزدیرکی ،
بالیقی دنیزدن بؤیوکدور ،

بنفشه تک عنبر زۆلفون بۇی وئریر،

بنفشه تک عنبر زۆلفون بۇی وئریر،

هر یۇیوب سرنده هوایه، زئینب!

اوْنون اترین دیماغیمدان اۆزمه‌سین،

امانت ائت بادی-صبایه، زئینب!

قاشا وسمه، گؤزه سۆرمه چکنده،

سیاه زۆلفو دال گردنه تؤکنده،

ساللانیبان ککلیک کیمی سکنده،

اوْخشارسان یاشیلباش سوْنایه، زئینب!

سنی سئون چوْخ بلایه تۇش اوْلور،

عقل گئدیر باشدان، فراموش اوْلور،

آوازین گلنده جان بیهوش اوْلور،

قۇربانام اوْ نازیک صدایه، زئینب!

یاناغی لاله‌سن، قامتی دالسان،

آغزی شکر، دیلی، دوْداغی بالسان،

ساناسان کی، یوْرغون، وحشی مارالسان،

اوْلوبسان یاراشیق اوْبایه، زئینب!

سنسن پادیشاهی، خانی واقیفین،

عقلی، هۇشو، دین-ایمانی واقیفین،

حسرتیندن چێخدی جانی واقیفین،

نوْلور کی، گله‌سن بۇرایه، زئینب!

Latıncə

بو گون یئددین اولدو

بو گون یئددین اولدو

آنام اؤلدومو؟

نه تئز اللرینی اوزدون دونیادان،

بالانی تک قویوب هارا گئتدین سن؟

نئجه یوخ اولورموش بیر آندا اینسان،

ائله بیل دونیادا هئچ یوخ ایمیشسن.

گونش قوروب ائتدی... اوتاق قارالدی،

بیر آندا یوخ اولدون سن خیال کیمی.

ایندی دوشونورم: سندن نه قالدی،

کؤنلومده خاطیرن قارا خال کیمی.

منی بویا-باشا یئتیردین، آنا

بیزه بورجلو بیلدیک هر زامان سنی.

سن منی دونیایا گتیردین، آنا،

منسه یولا سالدیم دونیادان سنی.

سن منه بئشیکده لایلای چالمیسان

بو گون لایلای چالیم سنه مندمی؟

سنین شیرین-شیرین لایلالارینی

من سنه قایتاریم جنازندمی؟

"یوخون شیرین اولسون" - دئیردین منه،

"یوخون شیرین اولسون" - دئییممی سنه؟

گرک من باشینا دؤنم-دولانام،

منی حیات اوچون

یاتیران آنام،

سؤیله اؤلومچون

نئجه یاتیریم

سنی من بو گون؟

بو نئجه دونیادیر، آنلامیرام من،

جیلوه‌سی جوربجور، رنگی جوربجور.

دونن نفه‌سییله سنی ایسیدن

بو گون بوزا دؤنوب، داشا دؤنوبدور.

بو نئجه دونیادیر،

اینسان اوغلونون

خیالی گؤیده‌دیر، اؤزو یئرده‌دیر،

ساغ ایکن چیینینده حیاتین یوکو

اؤلنده جسه‌دی چیگینلرده‌دیر...

بو نئجه دونیادیر، بو نئجه دونیا،

اؤلومو حقیقت، حیاتی رؤیا.

دردیمین، قمیمین سندین اورتاغی،

نییه اوز دؤندردین، بس نییه مندن؟

"دردین منه گلسین!" - دئیردین آخی،

نییه درد جالادین دردیمه بس سن؟...

آنام، هئچ کس سنی اینجیتمه‌میشدیر،

من سنی،

من سنی اینجیدن قدر.

ایندی کیمه آچیم دردیمی بیر-بیر،

کیم منیم دردیمه یانار سن قدر؟

ائوین هر کونجونده گؤرونور یئرین.

گؤزوم آختارجیدیر، آنا، آی آنا.

"ننم هانی؟" - دئییر کؤرپه آذرین.

من نه جاواب وئریم اونا، آی آنا؟

بیرمیرم، بیلمیرم بو اؤلوم نه دیر.

حیات وار ایکن؟

نفه‌سین، آی آنام، هله ائوده‌دیر،

اؤزون یئر آلتیندا داشا دؤنموسن.

بو گون یئددین اولدو...

آنام، یئددی گون،

بیزیمله برابر آغلار اوتاقلار.

سنه،

یالنیز سنه،

سنه دئمکچون

کؤنلومده نه قدر منیم سؤزوم وار.

"کیملری چاغیراق بو گون یئددییه؟

" خالالار، باجیلار سوروشور مندن.

آنامدان سوروشاق، او بیلر دئیه،

سنین اوتاغینا اوز طوطورام من.

آنام، تاپشیریلدین آنا تورپاغا،

بو اؤلوم، سینه‌مه چکدی داغ منیم.

سن منیم آرخامدا بنزردین داغا،

ائله بیل آرخامدان اوچدو داغ منیم.

قیزیمین آدیدیر سنین اؤز آدین.

بو دا گؤز داغیدیر منه بو گون ده.

سون دفعه‌ سن منه باخیب آغلادین.

صورتیم مزارا گئتدی گؤزونده...

عومرو باشا ووردون آلتمیش یاشیندا.

آلتمیشین اوستونده دوروب یاشین دا.

آرتیق سنین اوچون دایانان زامان

منیمچون دولانیر...

گون اولور آخشام.

واخت کئچیر، سن مندن اوزاقلاشیرسان،

من سنه گونبگون یاخینلاشیرام.

فئورال، 1963

Latıncə

یاری منده ، یاری سنده ...

یاری منده ، یاری سنده ...
ایکیمیزده بیر اوره ک وار،
یاری منده ، یاری سنده ،
سئوگی آدلی بیرآغاجیق ،
بوداق منده ، ناری سنده .
چیچک اتری گول اوزونده،
مین معنا وار هر سؤزونده،
بیر بولودوق گؤی اوزونده
یاغیش منده ، دولو سنده
بیر اووچویام گونوم اوودا
قاچ ها قاچدا، قووها قوودا
عشقیمیز بیر شیرین سئودا
پتک سنده ، بالی منده ...

سن ده

سن ده
بیلیرم جانیم
سن ده آغلامیشدین،
آجیلاری اوره یینده
آده ری گؤزلرینده
ایسلاتمیشدین.
سن ده رؤیالاریندا
خاطره لرینی دوزلاییب
بیر داها دادمیشدین.
سن ده دفعالارلا
انسان ظولمو سیندیرمیش
اوره گینین قیریقلارینی
توپلامیشدین.
سن ده اوره یینی آغریلاردا
اومودلارینی رؤیالاردا
آووتموشدون.
و گوز یاشلارینی
هامیدان گیزله میشدین.
سن ده منیم آیمی
بیلیرم
بیلیرم جانیم.

 
  • یارپاقلارین سایی :2
  • 1  
  • 2  
 

وبلاقا گؤره

بو دیل دنیزدی سیزین تک صدفده اینجیسی وار
قیزیلدی سیزده اولان اوزگه‌نین اگر میسی وار
دئسزکی اودلو دیاردی بیزه وطن یاراشار
بیزیم اوجاقلارین آنجاق کور ائیله‌ین هیسی وار
"عقیل"
وبلاق مودیری : نژادمحمد

سون یازیلار

آختارماق

یازارلار

Page Rank بالاجا خوخان آذربایجان تورکجه سینده ایسلام دینی و قرآن کریم

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات