تبلیغات
ایران آذربایجانی تورکجه سینین ادبیات اوتاغی - مطالب صمد وورغون
ایران آذربایجانی تورکجه سینین ادبیات اوتاغی
یاشاسین آذربایجان

قونو سلاخلانجی

سلاخلانج

باغلانتیلار

اؤزل یارپاقلار‌

← وبلاق گؤروشلری

  • گؤروشلرین هامیسی :
  • بو گون گؤروشلر :
  • دوننکی گؤروشلر :
  • بو آی گؤروشلر :
  • قاباق آی گؤرو‌شلر :
  • یازارلارین سایی :
  • یازیلارین هامیسی‌نین سایی :
  • سون گؤروش :
  • سون دیَیشمه :

لینکلر‌

اونا ...

اونا ...
بونو ایدراک ائدیب ده بیر اویرن,
سنه محکوم من اولمادیم فیکرن. نه
روا‌دیر وصالا آلدانماق,
او تیترین سسینه هپ یانماق.
ایستمیشسه ده قولبی-موجروحیم",
دییشدیم ایندی باشقا بیر روحیم.
آزاجیق وارسا دا ویجدان الینیز.
منی بیر قول کیمیسه دینلیینیز.
نه زامان‌دان بری, یاوروم, سولاراق, او
سؤنن عشق ایله سرمست اولاراق, ائندیم ائیواه
کی, ائندیکجه دیزه,
یئنه هیجران, یئنه درد قالدی بیزه ... ایشته,
بون‌دان منی سارسیتدی حیات, ایستیر...
ایستیه وارماز بو قاناد. لاکین اوممید, او
بؤیوک دوستی-کورومع اوخویور قلبیمه بیر
باشقا سنم:
کی, شوبابین! اوزو بیر گون گولجک,
آغلعیان گؤز‌لری اوخشار, سیلجک, یئنی
بیر سوحنئیی-اولفوتع دوغاجاق, قارا‌لار
زهریمی بیر‌دن سوغاجاق. او زامان
فیکرتی تعقیب ائدرک
بو یاخین داغلان دومدوز گئدرک,
اوخویوب کئچمیشه لنت, یاشارام,
توخونوب گؤی‌لره بیر گون جوشارام منی
محو ائتسه ده فیکریم, المیم یازاجاق
"هاملئتی" جوشقون قلمیم
{ای 927]
عقیریق. یارالانمیش قلبیم
تکرم علی - اومید. چیخیش یولو معنا‌سیندا ای
گنجلییین
§دوستلوق موناسیبت‌لری

نه واخت گولجیم?
نه قدر میوس, آه, نه قدر اولگون, نه
قدر جانسیزام یئنه من بو گون. دییشمیش
گؤردویون کؤحنه شیری-نر, اثرخیالیما
نسیمی -کودور".
هله گؤر نه حالدا, گؤر نه دمدیم?
بوتون وارلیغیملا یس, المدیم.
ووجودوم تورپاقدا, سورونور داشدا,
خیالیمسا دورور هامی‌دان باشدا; رقص ائدر
او ماوی, آغ بولود‌لاردا, ائنر, نفس آلار یاشیل
اوتلاردا. گزر-گزر اویله دورما‌دان بیر آن,
آرار-آرار, یاوروم, بیر گئنیش مئیدان; اویله
بیر مئیدان کی, گولسون آزاده, چکدیییم
ذلت‌لر دوشمسین یاده. بشر دئدیک‌لری
دویغوسوز ویجدان,
او بویا‌لی سیما, او دؤنوک ایمان
بیر آز دا چیرپمسم, گولسون, ایلنسین
ئوجالماق ایسترسه, بیر قدر ائنسین; ائنسین,
قارانلیق‌دان کامییابع اولسون, قورورون
گولشنی سارالسم, سولسون! دمیر قوللانیلا
فخر ائدن کوتله, باغیرسم, هایقیرسم, هم
ده جورتله, قورسون بیر عائله ... بیرجه عائله ...
موژده‌لر گلسین بو شئیدا بولبوله,
او زامان گولرم, گولرم, هئیحات...
بیلمم گلجکمی بیر بؤیله حیات?.
{ای 927]
عکدریئ‌لی
ت آرزوسونا چاتان

 

بلکه

بلکه
دئییر‌لر شکی‌نین بو یاخین داغی
بسلنییش بیر مارال-هر قلبه یاغی.
اوچونجو گوندور کی, آلدیم سوراغی,
بولاجاق دردیمه بیر چاره بلکه ...
اییلسین سجدنه ئولدوز‌لار, آیلار,
اسکیمیش* مبد‌لر, یئنی سارای‌لار. بیر
قریب کؤنول وار, سنی هارای‌لار, الین‌دن
ساغالا بو یاره بلکه.
نه دئییم! بؤیله‌دیر عزل‌دن ایشیم,
گؤزللیک یولودور منیم گئدیشیم.
آغارسا ساچلانم, تؤکولسه دیشیم,
ایسترم یئتیشم او یاره, بلکه ...
*کؤحنلمیش

 

لاتین الیفباسی

اوردا ...

اوردا ...
ئوزاق, بو حیات‌دان ئوزاق بیر یئر وار یاشیل
داغ‌لارمدا سرین بیر روزگار. اوردا نه قم
وار‌دیر, نه بلا وار‌دیر, دئسم
اینانماز‌لار, ائتیلا* وار‌دیر
کی, بوتون وارلیغیم, هپ دویغولانم,
موختلیف درد‌لریم و قایغیلانم اوردا, او
ایلاهی چوهره‌ده گولر, قارشیمدا سارای‌لار,
تاج‌لار بوکولور, هم ده بیدوتلوردونع, دورلو
ایمان‌دان بیر اثر گؤرونمز, چونکی هر
یان‌دان هر قلبه موساوی! مشل‌لر دوغار,
بوتون مسلک‌لری بیر مسلک بوغار:
بو ایسه یاشاماق, هم یاشاتماق‌دیر,
یاننکی دونیایا بو گون چاتماق‌دیر.
1927, اییول
*ئوجالیق, یوکسکلیک
تئتیقاد, اینام

 

اوندان دا گؤزلدیر

اوندان دا گؤزلدیر
گؤی‌لر کی, مولوووونع او شفق‌لرله برابر,
دریا‌لارا, صحرا‌لارا مین جیلوه ت سراسر-
عرض ائتمده, بیلمم نه زامان‌دان بری عالم گؤی‌لر
دئیه, گؤی‌لر دئیه چالخاندی دومادومع. چالخاندی
نحایتسیز اولان بوشلوغا اوفکارعع,
ان سونرا طبیعتدکی هیکمت‌لره ناچار,
مروز اولاراق ائنمیه بیر جبر ایله دؤندو,
مین دورلو ضیا پارلادی, مین آه ایله سؤندو. سؤنمک! او
قارانلیق کی, چیخیلماز یولو وار, آه!.. عومرون سونو آد
وئردی بو معنا‌لارا
الله! الله! او ندیر? منجه تخییول جریانی,
گؤرمک دیلرم, وارسا گؤرونسون او "عیانی".
آتش, سو, بولود بیر زامان الله ایدی البت, هئیحات! اونو
محو ائتدی خیالن بشریییت. دؤنموش, او دا دؤنموش و
دییشمیش, بونو بیلدیم, ایندییسه اونون عشقینی چیرکاب ایله
سیلدیم,
سیلدیم و اینانمام کی, بونون حؤکمو عزل‌دیر,
تورپاق‌لارا جان وئرمییم اوندان دا گؤزل‌دیر.
1927, اییول
*رنگارنگ, الوان بوزونمیش, بویانننش معنا‌سیندا ت
گؤزللیک وئرمک, الوانلاش‌دیرماق
4: دایما, همیشه
§ فیکیر‌لر

 

لاتین الیفباسی

اوندان دا گؤزلدیر

اوندان دا گؤزلدیر
گؤی‌لر کی, مولوووونع او شفق‌لرله برابر,
دریا‌لارا, صحرا‌لارا مین جیلوه ت سراسر-
عرض ائتمده, بیلمم نه زامان‌دان بری عالم گؤی‌لر
دئیه, گؤی‌لر دئیه چالخاندی دومادومع. چالخاندی
نحایتسیز اولان بوشلوغا اوفکارعه,
ان سونرا طبیعتدکی هیکمت‌لره ناچار,
مروز اولاراق ائنمیه بیر جبر ایله دؤندو,
مین دورلو ضیا پارلادی, مین آه ایله سؤندو. سؤنمک! او
قارانلیق کی, چیخیلماز یولو وار, آه!.. عومرون سونو آد
وئردی بو معنا‌لارا
الله! الله! او ندیر? منجه تخییول جریانی,
گؤرمک دیلرم, وارسا گؤرونسون او "عیانی".
آتش, سو, بولود بیر زامان الله ایدی البت, هئیحات! اونو
محو ائتدی خیالن بشریییت. دؤنموش, او دا دؤنموش و
دییشمیش, بونو بیلدیم, ایندییسه اونون عشقینی چیرکاب ایله
سیلدیم,
سیلدیم و اینانمام کی, بونون حؤکمو عزل‌دیر,
تورپاق‌لارا جان وئرمییم اوندان دا گؤزل‌دیر.
1927, اییول
*رنگارنگ, الوان بوزونمیش, بویانننش معنا‌سیندا ت
گؤزللیک وئرمک, الوانلاش‌دیرماق
4: دایما, همیشه
§ فیکیر‌لر

 

لاتین الیفباسی

آنا

آنا
پک چوجوقدوم یئره گؤمدو‌لر سنی,
حیاتا قانادسیز آتدی‌لار منی.
باخ, نئجه پوزولوب عومروم گولشنی,
حیات سنسیز منه زیندان‌دیر, آنا!
قوینوندا بسلنیر گؤزل دیلک‌لر, لاییق‌دیر
سجدیه سنه ملک‌لر, نئرده‌سن, عالی
گؤز‌لریم هپ سنی بک‌لر, باخ اوولادین ناسیل
گیریان‌دیر, آنا!
سن بیر گونش ایدین, دوغدون دا باتدین,
یازیق اوولادینی قم‌لره آتدم.
بیر جاواب وئر, هانکی مورادا چاتدین
تورپاق‌لاردا نئچه زامان‌دیر, آنا!
بیر آلی چکسم سنسیز, قوپمازمی توفان?
عزیزیم آناجان, گؤزوم آناجان!
یوموق گؤز‌لرینی آچ دا بیر اویان,
شیمدی زامان باشقا زامان‌دیر, آنا!
ییخیلیب پایینو" اوپمکی سترم,
آنالیق مئهرینی گؤرمک ایسترم, سنی
گؤرمک اوچون اولمک ایسترم, تسللیم
آلی ایله فغان‌دیر, آنا!
*آیاغینا

لاتین الیفباسینان

بیر قطره یاش

بیر قطره یاش
ساقییا! ساقییا! گتیر گیزلیجه,
گؤرن‌لر اولماسین دیوانه‌لر وار.
نشه‌لر امه ییم بو قم‌لی گئجه,
باغرینا اود باسان پروانه‌لر وار.
حیاتین سونویموش بیر سولغون چیچک,
قم‌لری اولدورن قم اولسا گرک, آچمادی
آغلعیان اوزلری فلک, جاحاندا گؤز یاشی,
قمخانه‌لر وار.
ساقییا! دوستاغام زیندان گؤرممیش
وصالین دادی یوخ, هیجران گؤرممیش, بیر
مؤمن بابایام قوران گؤرممیش, اوندا دا
شوبحه‌لر, افسانه‌لر وار.
نسیبیم اولدوسا بو آحو-وای‌لار, دون*
گئجه ال وئریب باهارا یای‌لار, ئوجالدی
گؤی‌لره شان‌لی سارای‌لار, دوشونمز
نئرده ت ویرانه‌لر وار.
ساقییا! ساقییا! یئتیر اوزونو, جاحام
گؤرمییم, باغلا گؤزومو. شرقه
سؤیلییرم بو سون سؤزومو:
یاوروسوز! اوشوین بوش لانولورع وار.
دونن
تحارادا ایکؤرپسیز,
ئوشاق سیز اویووا, ائو

 

لاتین الیفباسینان

بیزیم داغلارین

بیزیم داغلارین
دون اوخدوم شعرینی, دوشدو یادیما
گولومسر دؤورانی بیزیم داغ‌لارین.
اوخودوم کی, یوخدور سیزین یایلادا
گولو, گولوستانی بیزیم داغ‌لارین.
بیلمم کاچ عصر‌دیر یارانمیش دورار,
جانسیز جسد‌لره دیریلیک ئورار
سحر ایریشینجو" بینت نغمه قورار
شاهبازی, ترلانی بیزیم داغ‌لارین.
الوان چیچک‌لری سارالماز, سولماز,
باخدیقجا اونلارا کونول‌لر دویماز,
چئشمه‌لر باشین‌دان هئچ اسکیک اولماز
ذورنا-بالابانی بیزیم داغ‌لارین.
اطرافی تالا‌دیر, جئیران یوواسی, روح‌لاری
مست ائدر سرین هاواسی, سیزین یئرده
اولماز, اونون سفاسی, جننت‌دیر هر یانی
بیزیم داغ‌لارین.
یاسمن‌لر, گول ریحان‌لار اوجاغی,
بیزیم داغ‌لار بیر تبابت قوجاغی,
دیش‌لری گؤینه‌دن سویوق بولاغی,
گئنیش‌دیر مئی‌دانی بیزیم داغ‌لارین.
بیر-بیرین‌دن گؤزل وار‌دیر مئشه‌سی, سس
وئر‌سن, سس سالار هر یانا سسی. قازانار
هر کس‌دن سئوینج حوسی چؤلو, بییابانی
بیزیم داغ‌لارین.
شئه دوشر اوتلارین اوسته گئجه‌دن, دویماق
اولماز اوردا خوروز-بئچه‌دن, دیه‌سی 4:
قورو‌لار قالین کئچه‌دن درد‌لرین درینانی
بیزیم داغ‌لارین.
عسحرین گؤز‌لری آچیلان کیمی
تمین
ایالاچیق

قویون, قوزو بیر-بیرینه قاریشار,
قولپلو قازان‌لار‌دان قاتیق‌لار داشار.
بؤیله حیات ایچره یوز‌دن جوخ یاشار
زحمتکئش دلیقانی بیزیم داغ‌لارین.
بسله‌دییی کؤک قوزو‌لار‌دان کسر,
بوللوق ایچره اومور سورر سربسر.
بوینون اییب چئشمه‌لر‌دن سو ایچر
مارا‌لی, جئیرانی بیزیم داغ‌لارین.
خیرداجا-خیرداجا یاغار یاغیش‌لار,
خسته وورغون بو دؤورانی آلقیش‌لار.
مؤحترم قارئلور" منی باغیش‌لار,
جاوان‌دیر یازانی بیزیم داغ‌لارین.
*اوخوجو‌لار

 

لاتین الیفباسینان

داغ لار

داغ لار
یئنه نه دورورسان پهلوان کیمی,
چیرمییب قولونو مر‌دان, داغ‌لار!
کؤنول یئنه بوحری-بیپعیانع کیمی
سسلنیر چالخانا-چالخانا, داغ‌لار!
من چوخ ایستردیم کی, سنین هئچ زامان
اورتمسین 0 دیلبر حوسنونو دومان. ائلین
ضررین‌دن منفت ئومان بویانسم,
دئمیشم, آل قانا, داغ‌لار!
ذیروندکی سؤیود گؤی‌لره چاتیر,
کؤلگسینده یورغون یولچو‌لار یاتیر;
مارالم, جئیرانم مین ایشوه ساتیر, سو
گؤندر بو یئرده یانانا, داغ‌لار!
چوخ گؤزل اولورسان ائللر کؤچنده,
سویون‌دان گلین‌لر, قیز‌لار ایچنده; قیی
ووروب ترلامن یئل تک کئچنده, بیر
ولوله دوشر هر یانا, داغ‌لار!
*ئوجسوز-بوجاقسیز, ساحیلی گؤرونمین دنیز کیمی

 

لاتین الیفباسینان

سیاحت

سیاحت
ائی وطن! ائیانا! آچیلدی یولوم, اومیدیم
سنمی, قوربانین اولوم? ندن‌دیر دئمدین
هئچ منه - اوغلوم. دولاندین نئرولور", دئ
هانکی یئر‌لر?
لاچین‌لار یوواسی, های‌لار اوجاغی, کسیلمیش
آناجان, ووحشوتع آیاغی. یامرکن 0 گئجه
بیرلییین داغی, تیتره‌دی قافقازین
قوینوندا یئل‌لر.
من آغری داغیندا دعیاندیم بیر آز, بیر
قایا ذیروه‌سی اوخوردو شاهباز!
او شدت‌لی قیشین سونوندا بو یاز
یویوردو توز‌لاری کوکرمیش سئلر. ..
باش‌دان آیاغادک گئیمیش قیرمیزی, اوخوردو
تورکو‌لر بیر گورجو قیزی پارلادی گون کیمی 0
دان ییلدیزی, اوزونده مورجیموک",
کؤکسونده تئل‌لر.
آچیلسین 0 گولون, باهاریم اولسون, لاله تک
قیزاران بیر یاریم اولسون. سونوندا
عومرومون مزاریم اولسون گلین‌لی
چئشمه‌لر, سونبوللو چؤللور.
عحارا‌لار
توحشیلیک, قورخو
ایقوش آدی, بورادا "قوش کیمی" معنا‌سیندا
§بیتکی آدی, بورادا "خال" معنا‌سیندا

* * *
سورما عاقیل کیمسه‌لر‌دن, سورما هئچ دونیا ندیر, بؤیله
بیر دوستور قوجالمیش ایدئال اولسون گرک!
"هر کیمین ویج‌دانی پاک‌دیرسا 0 بیر دیوانه‌دیر", - بو
کلامم بارسینده قیلوقال اولسون گرک!
چونکی بوشدور ناله قیلماق, چونکی بوشدور آحو-زار, گؤز
یاشین‌دان گؤزلنن ملحم محل اولسون گرک!
عاقیل اولماق ایستین‌لر بیر-بیرین‌دن کوسمسین,
احلی-حال‌دان دم ووران کس احلی-حال اولسون گرک!
هر بلایا شیر تک گؤرمکدیم من سینمی, وورغونون
"دوشکون" آدی روستمی-زال اولسون گرک!

 

لاتین الیفباسینان

دانییلدیزی

دانییلدیزی
اوپرکن گئجه‌لر دوستی-سوباحیع
دویوردوم حرکت ناموتوناحی" ...
چمنده بیر گؤزل خئی‌لی ایلاهی, اوزونده
زولفونو تاریمار گؤردوم.
تیترییردی چمن, تیترییردی گول, اوخوردو
نغمه‌لر صاباحا بولبول, بوکموشدو
بوینونو سارالمیش سونبول, قوخلادیم 0
یئری, لالزار گوردوم.
ئوچوردو داغ‌لارا قوش کیمی جئیران,
بویلانا-بویلانا سمادا ترلان, اوخوردو
تورکو‌لر سورنیو! بونهان, بیرلشین! -
دئدی‌لر, بیر شوار گؤردوم.
بولود‌لار داغیلیب دوغدو بیر پری,
او سئودا یئری‌نین دوغما دیلبری, گؤز
آتدیم گؤزونه, هیمله‌دیم بری, دایاندی شیر
کیمی, پورووقار گؤردوم
اسیردی دورما‌دان بیرباشا یئل‌لر,
دؤیوردو باغرینی داغ-داشا سئل‌لر. ..
گولوردو آل گئییب, آغلایان ائللر,
بو حاقی دانامام, آشیکار گؤردوم.
1927, یانوار
عساباحین الینی
"حدودسوز, سونسوز
ایقولاغا

 

لاتین الیفباسینان

چیچک

چیچک
گؤزل چیچک, دالغالانیر داغ دؤشو,
ندیر 0 ترپنیش, دریامی یوخسا?
سؤیله‌دی‌لر سنی کؤنلومون اوشی",
حقیقتمی, او دا خولیامی یوخسا?
او سئیرانع بولود‌لار, او بویلو چینار هپ
سنه گولومسر, سنه چیرپمار. دئییر‌سن
تیتره‌دیر منی روزیگار,
بو درده موبتلا دونیامی یوخسا?
امردیم حوسنون‌دن مین اینجه دویغو,
ساردیمی چوهرنی خزان سویوغو? الویدا,
الویدا, دالدیغیم ئویغو! اینانمام اولوممو,
رؤیامی یوخسا?
عحمدم
"سئیر ائدن, گزن
ایخیال

 

ذئینال

ذئینال
کؤحنه بیر ائوجییز گؤردوم, ایچی توز, تورپاق, سؤکوک
دیوار‌لاری وار هیس‌لی, پاس‌لی.
اونونده بیر باجا, ایچینده چیلپاق
او سفالتزاده ئویویور یاس‌لی ...
* * *
ائله بیر یاس‌لی کی, دایما خن‌دان.
ماوی گؤز‌لری‌نین ئوفوک‌لار کادار
وارسا اینجلییی, یئنه ده گیریان,
گلییور نظره یئنه ده آغلار ...
* * *
بوش دئییلدی, اونون واردی سنتی,
تار, کامانچا, توتک, قاوال یاپاردی.
توتور کیمی سازا قم‌لی خیلقتی, اوخویار,
باغیرار, سونرا یاتاردی.
* * *
او کؤنول پک اینجه, پک ده معنا‌لی,
باخیش‌لاری واردی هپ سوزگون-سوزگون.
رقیب ایمیش اونا داد‌لی خیا‌لی, دئمیشدی
دردینی 0 منه بیر گون.
* * *
هر قوروب زامانی پنجرسین‌دن,
باخار اوفوق‌لرن سانکی بیر خیال...
قایا‌لار اینلردی اونون سسین‌دن,
منیم‌دیر کاینات دییوردو ذئینال.

 

لاتین الیفباسینان

هارادا

هارادا
تپلک‌لر, گؤیلر معناسیندا
شوشا
قوینونا گیرمیه قالمیشدیر بیر آز,
کؤنول فرحلنیب ائیلدی پرواز;
اولمییب گؤریدیم سئیرینی هر یاز,
سنده واردیر باشقا لطافت, شوشا!
داغلاریندان قوپار هاوالی یئللر, آه,
0 سرین یئللر, سفالی یئللر; داغیدیب
هوشومو دیوانه ائیلر, وصالین هر
کسه سادت, شوشا!
خیرداجا-خیرداجا یاغیشین یاغار,
چن-چیسک ایچین‌دن گونشین دوغار, بیر
آغیز بیر بولاق سویونو سوغار",
ائیلییرسن یئنه قییامت, شوشا!
بیر عجب گولشندیر تورپاغین, داشین
دومانلی داغلاردیر حیات یولداشین, بیر
آغری گؤردومو اومرونده باشین, ائی فیترن
خلق اولموش تبابت, شوشا!

ترلانیم

ترلانیم
ترلانیم, ترلانیم, گؤزل ترلانیم! سنه
قوربان اولسون بو دوشگون جانیم.
 گؤرونسه گؤزونه بیوفاخانیم,
دئ کی, وورغون گدالارا دؤنوبدور,
ترلانیم, ترلانیم, بیر قالخ هاوایا, بیر
یازیغین گلسین من بینوایا, منی
اغیارا ساتان 0 بیوفایا
دئ کی, وورغون گدالارا دؤنوبدور.
ترلانیم, ترلانیم, آرتیبدی قمیم,
دریایی-عشقینده قرق اولدو گمیم.
گؤرونسه گؤزونه خیال همدمیم. دئ
کی, وورغون گدالارا دؤنوبدور.
بیر گون منی لاپ بوغوردو هیجران,
هیجران دئیه بیر سیاحت ائتدیم. ..
یارب!.. نه یازیق اولارنییش اینسان,
بوینوم بوکوک اول مکانه گئتدیم;
باخدیم, اونو گؤرمدیم 0 یئرده,
سوردوم دئین اولمادی کی, نئرد? .. ائی
واه, 0 خیال پریسی نولموش? اومروم
قمو-حسرت ایله دولموش ... رؤیامی,
ندیر بو گؤردویوم, آح?! خولیامی,
ندیر بو عالم, ائی واه!? آرتیق گونشین
ضیاسی سؤنسون,
آرتیق بو دییار مزارا دؤنسون!
افلاکی ت آحیم دومام سارسم, وارلیق
سوروشوب ذاوالا وارسم!

 
  • یارپاقلارین سایی :2
  • 1  
  • 2  
 

وبلاقا گؤره

بو دیل دنیزدی سیزین تک صدفده اینجیسی وار
قیزیلدی سیزده اولان اوزگه‌نین اگر میسی وار
دئسزکی اودلو دیاردی بیزه وطن یاراشار
بیزیم اوجاقلارین آنجاق کور ائیله‌ین هیسی وار
"عقیل"
وبلاق مودیری : نژادمحمد

سون یازیلار

آختارماق

یازارلار

Page Rank بالاجا خوخان آذربایجان تورکجه سینده ایسلام دینی و قرآن کریم