تبلیغات
ایران آذربایجانی تورکجه سینین ادبیات اوتاغی - مطالب معجز
ایران آذربایجانی تورکجه سینین ادبیات اوتاغی
یاشاسین آذربایجان

قونو سلاخلانجی

سلاخلانج

باغلانتیلار

اؤزل یارپاقلار‌

← وبلاق گؤروشلری

  • گؤروشلرین هامیسی :
  • بو گون گؤروشلر :
  • دوننکی گؤروشلر :
  • بو آی گؤروشلر :
  • قاباق آی گؤرو‌شلر :
  • یازارلارین سایی :
  • یازیلارین هامیسی‌نین سایی :
  • سون گؤروش :
  • سون دیَیشمه :

لینکلر‌

آی قیز!

آی قیز!

قویدون قدم بئش یاشینا،

قیز، چادرا سالدین باشینا،

بیر نامه یاز قارداشینا،

یوللاسین بیر قورآن سنه.

گئتمه مسجیده قورآن اوخو،

آراخچین تیک، جوراب توخو،

یاخشی دئییل گونوز یوخو،

گئجه‌لر یات، قوربان سنه.

آی قیز، بیر گون بؤیور بویون،

نیشانلی یوللار بیر قویون،

باشیوا گلر مین اویون،

توی ائیلر چون آنان سنه.

ارین سنی دوز تک یالار،

قوللارین بوینووا سالار.

قاینانان ساچلارین یولار،

ار اولسا مهریبان سنه.

ارین حاجی مممدوه‌لی،

سحر گئدر، آخشام گلی،

بالدیزلارین اولار دلی،

آلسا زری تومان سنه.

او گون کی، اولارسان گبه،

ترپشسه قارنوندا ببه،

قاینانان گلر غضبه،

دارتدیرار دَ‌ییرمان سنه.

دوزونو چوخ سالار اتین،

آتار بوینونا اؤورتین،

آرتار قمین، کسالتین،

ار چون دئیر یامان سنه.

خانیم ننه، یاواش-یاواش

بیر گون دئیر بونو: داداش،

یئیر هر گون سککیز لاواش،

ارین اولار دوشمان سنه.

قیز اولسا دوغدوغون اوشاق،

نه بال وئرر، نه قایغاناق،

یارما شیله‌سی بیر چاناق

یئدیردر قاینانان سنه.

گؤرسن آغزین اولور آجی.

قاشقاباغین سالیر باجی.

سیفاریش ائت گلسین فالچی،

دئسین بئش-اون یالان سنه.

تاسی قورار دئیر: گلین،

بئش قران وئر، بیر ده یلین،

باغلاییم جیننرین الین،

یئتیرمه‌سین زیان سنه!

بالدیزلارین سحر چاغی

اوستووه سورتر قورد یاغی.

پولون یوخدور، سات قولباغی،

گتیر، ائدیم درمان سنه!

ساتارسان قولباغی-زادی،

توکز باجی ائیلر جادی.

بیلر ارون، چکر دادی،

شیرین اولماز اوغلان سنه.

آنان تعلیم ائدن دیلده

آنان تعلیم ائدن دیلده

منه لوطف ائیله، ائی ساقی، گتیر او جامی-سرشاری

کی، تا رف ائیله‌ییم نشتوو قارین بو رنجی خومماری.

نه پوستم وار، نه بادامیم، نه توخمی-شور، نه نئیتاقیم،

مزه اولسون منی-بی چیزه یارین لعلی شهواری.

دئ گلسین مجلیسه موتروب، الینده سازو میزرابی،

چالیب تارو دفی، شاد ائیله‌سین من عاشقی-زاری!

نه کیسمده زریم واردیر، نه آمباریمدا بیر هببه،

الیم بوشدور، اوزوم قاره، دویونجا مئی ایچیم باری.

نه مللاکم، نه توججارم، نه خانی-مردومازارم،

متاعم شئردیر آنجاق، اونون دا یوخ خیریداری.

دیلیم تورکی، سؤزوم ساده، اؤزوم سهبایه دیلداده،

منیم تک شاعرین، البت، اولار کاساد بازاری.

دونن شئر ایله بیر نامه آپاردیم شاهی-ایرانه،

دئدی: "تورکی نه میدانم، مرا تو بئچچه پنداری؟"[1]

اؤزو تورک اوغلو تورک، امما دئییر تورکی جهالتدیر،

خودایا، موزمهیل قیل تختیدن بو آلی-قاجاری!

اومیدین کسمه، مؤجوز، یاز آنان تعلیم ائدن دیلده!

گزر بیر ارمغان تک دفترین چینی و تاتاری.

[1] - تورکجه (آذربایجانجا) بیلمیرم، منی سن اوشاق ساییرسان؟

عاشقی-پریشان

عاشقی-پریشان

همیشه فیکری بودور عاشقی-پریشانین:

او گؤزلریندن اؤپیدی، اولایدی قوربانین!

قاپینی باغلاما، ائی باغیبانی-حوسنی-جمعال،

مورخخس ائیله منی بیر گؤروم گولوستانین.

خولوسی-نیت ایله گلمیشم تماشایه،

ائشیتمیشم گول آچیب تازه ناری-پوستانین.

نه نار درمه‌یه گلدیم، نه گول بو گولشنده،

نه دیر زیانی سنه خوشگه بیر تماشانین؟

نزاره نقس یئتیرمز گولون لطافتینه،

داها گؤزللشی بارین سیلنده حئیوانین.

ریسومی-عشقو محبتدن آنلاماز موفلیس،

بیلر دوشابی اولان لذتین مورببانین.

نزاره قیل، نئجه گؤر خالق فؤوج-فؤوج گلیر،

زیارت ائیله‌مه‌یه کعبه‌ی-زنخدانین.

گولاب اییی گلیر آغزیندان آشیکار سنین،

گول اوسته نسب اولونوب یوخسا دورری-دندانین؟

اگر دئیم لبووه قند، داهانووه گولقند،

زوجاج قلبی سینار پشمک ایله هلوانین.

دیلووی یاش رؤتبه اوخشادیردی شاعرلر،

ایچینده چردیی گر اولمایایدی خورمانین.

قلتدی زولفووه ریحان دئمک و یا مرزه،

او رنگو بویی هانی مرزه ایله ریحانین؟

او چشمی-مستووه ائیلر فدا بیلاتردید

وئریلسه عاشقه مالی تمام دونیانین.

او خالی-شاه، او عاریز، او زولفی-ماری-سییه،

فدا اولوم سنه، اینجیتمه زیری-دستانین.

یازاندا بو قزه‌لی نیسفی-لئیل کئچمیشدی،

یاواش-یاواش ایشیغی تار اولوردو لامپانین.

خانیم آییلدی بو اسناده، گؤردو من یازیرام،

دئدی: -دو یات، کیشی، توزلو قالا قلمدانین!

تمام فیکرووو حصر ائتمیسی قزلیاته،

دوشونموسن کی، کوپو بوش قالیب قووورمانین؟

صاباح اولاندا جاوابین نه دیر طلبکاره،

مگر وئریلمه‌یه‌جک مالییاتی دیوانین؟

ایجاردار گذشت ائیله‌مز فقیره پولون،

"سرانه"نی دریسیندن چیخاردی اوریانین.

خودانکرده صفر بَی اگر گله غضبه،

یئرینده یئللر اثر یاستیق ایله یورغانین.

باشی بلالی اوغول بادیکوبه‌ده چالیشیر،

گرک یازیق آنا وجهین وئره موفاسانین.

"گؤرال" رسمیدی گر، بس بو "گؤرمال" نه دیر؟!

عجب نیزام قویوب حؤکمداری تهرانین!

بیزی ساتیر سیزه بیر کللقند اوچون موللا،

او قند ایشلنه، یارب، یاسیندا موللانین!

منی سنه وئره‌نی حق، گؤروم، زلیل ائتسین،

کبین کسنده دیلی لال اولایدی آغانین!...

بو تلخ سؤز منی پرت ائتدی، بیلمه‌دیم نه دئییم.

دئدیم: وفاسینا، لعنت تمام نیسوانین!

بهیشتی-ادنده، ائی کاش، حضرتی آدم

اولایدی کور، اوزونو گؤرمه‌ییدی هووانین.

جاهاندا بیلمه‌دی اؤورت نه دیر، اوشاق نه دیر،

خوشا سعادتینه حضرتی مسیحانین!

سووای قوسسه نه دیر خئیری بونلارین کیشییه،

نه نفی وار، گؤره‌سن، بیزلره توکزبانین؟

ائشیتدی بو سؤزو اؤورت دوروب سراسیمه،

دئدی: تافاووتو چوخدو پیلوولا شوربانین.

دئدیم کی: خرجینه فرماییشیز نه دیر پیلووون،

توتوب ایگیرمی تومن ضربه‌‌ناره تومانین!...

-شبوستر اهلینه کافر ده اولماسین آرواد،

نه خئیری وار بیزه بو ایسمی-بیهوسممانین!

اون ایل گئدر، گلر اون گون قالار ویلایتده،

نه بؤیله وصلین اولایدی، نه اؤیله هیجرانین.

-وطندن ال چکیب، ائی یار، گئتمه‌ییم، نئیلیم؟

بویور گؤروم، گوزرانی هانی بو ویرانین؟

یقین بیلین کی، قدم باسماز اؤزگه تورپاغه،

وطنده خوش کئچه گر روزیگاری اینسانین.

سویوقدا قوربته گئتمک چتیندیر اؤلمکدن،

نه برک جانی وار، ایلاهی، بو اهلی-ایرانین!

نه شاه شاد، نه درویش سنده، ائی ایران،

نه عمی وار، نه تیجارت، نه شره، نه قانون!

بو کاریوانی چکیر جهل دررئیی-مؤوته،

نه یاتمیسان بالا، دور، مستدیر شوتوربانین.

بیزی اجانیب ائدیب زوری-علم ایله هممال،

سووای صبر نه دیر تکیه کاهی نادانین؟

قم آلدی جانیمی ساقی، سنی آغان جانی،

ایچینه قدری عرق تؤک او شیرلی فینجانین!

عرق حرامدی، لاکین حلالدیر روشوت،

تممول ائیله‌مه، قوربانییم بو فیتوانین!

بقسد روشوه حلالی حرام ائدیب موجروم،

وبالی بوینوما اولسون او ناموسلمانین!

یاتار موهاجیری-ایسلام آج قار اوستونده،

قالار پیلوو باشینا متبخینده ایانین.

کناری-پینجده ایلشمیسن نزاکتله،

نه کار ائدر سنه تأثیری ایندی سرمانین؟

نه پینجی وار، نه لیباسی، ائده سویوقدان هیفز،

فقیردن خبر آل زحمتین زیمیستانین.

اوروس یولو آچیلایدی، قاچایدین، ائی مؤجوز،

خلاص اولایدین الیندن بو کجقابیرغانین!

اللهین نعمتلری

اللهین نعمتلری

گؤزون آچ، مؤجوزا، قیل بیر نظر الطاف یزدانه،

تامام ائتمیش خودا نعمتلرین بیز اهلی-ایرنا.

چوبوق، سیقار و قلیان وئریب، هم بنگ، هم افیون،

شرابو چایو قهوه، مئیکه‌ده، هم شیرکئشخانه.

یاراتمیش مهریبان الله هر اصنافه بئله بیر داش،

سقت، تبریزی، زنگانی دوسد[1]، به-به بو اووانه!

تسوجی، خونگری، دیلمانی، تهرانی تعالیللاه....

و سنگی ارونق، پوت آفرین اولسون او رحمانه.

و شاه عبدول عظیمو، کازیمئینو کربالا، مککه،

خوراسان، سامیره، باغداد، مدینه، شامشاهانه.

یاراتمیش بیر پئیمبرله برابر بیر سورو ایمام

و بیر دججال، هم بیر صاحبزامان بیز اهلی-ایرانه.

پازهری، قیرمیزی، آغ، گؤی، یاشیل، ساری، قره سققل

سری اوریان، مییانبیرچک بناگوش، آنلادین، یا نه؟....

اوروجلوق، ماهی-ماتم، اربعینو، روزی آشورا،

کفن، قدداره، مئیدان، تبل، ایستئهزایی-بیگانه.

دخی ائتمیش نه‌لر احسان خصوصن بیزلره خالیق؟

فقانو نالوو زنجیرو سیلله، قلبی ویرانه.

بیزه ائتمیش فقط اشکی-بصرله روزخان احسان،

نه تورکه ائیله‌میش احسان، نه افقانه، نه یونانه.

[1] - ایراندا هر شهرین اؤزونه‌مخصوص چکی داشی اولماسینا ایشاره‌دیر

اللهین نعمتلری

اللهین نعمتلری

گؤزون آچ، مؤجوزا، قیل بیر نظر الطاف یزدانه،

تامام ائتمیش خودا نعمتلرین بیز اهلی-ایرنا.

چوبوق، سیقار و قلیان وئریب، هم بنگ، هم افیون،

شرابو چایو قهوه، مئیکه‌ده، هم شیرکئشخانه.

یاراتمیش مهریبان الله هر اصنافه بئله بیر داش،

سقت، تبریزی، زنگانی دوسد[1]، به-به بو اووانه!

تسوجی، خونگری، دیلمانی، تهرانی تعالیللاه....

و سنگی ارونق، پوت آفرین اولسون او رحمانه.

و شاه عبدول عظیمو، کازیمئینو کربالا، مککه،

خوراسان، سامیره، باغداد، مدینه، شامشاهانه.

یاراتمیش بیر پئیمبرله برابر بیر سورو ایمام

و بیر دججال، هم بیر صاحبزامان بیز اهلی-ایرانه.

پازهری، قیرمیزی، آغ، گؤی، یاشیل، ساری، قره سققل

سری اوریان، مییانبیرچک بناگوش، آنلادین، یا نه؟....

اوروجلوق، ماهی-ماتم، اربعینو، روزی آشورا،

کفن، قدداره، مئیدان، تبل، ایستئهزایی-بیگانه.

دخی ائتمیش نه‌لر احسان خصوصن بیزلره خالیق؟

فقانو نالوو زنجیرو سیلله، قلبی ویرانه.

بیزه ائتمیش فقط اشکی-بصرله روزخان احسان،

نه تورکه ائیله‌میش احسان، نه افقانه، نه یونانه.

[1] - ایراندا هر شهرین اؤزونه‌مخصوص چکی داشی اولماسینا ایشاره‌دیر

آچیق مکتوب

آچیق مکتوب

حاجییا، واردی سنین مولکی-صمدابادین[1]،

قوش تارازین و ایکی دانه اوغلو ایمدادین،

اوچ دوکان، باغ، سارای، بیر ده چؤرکچیخانه....

قلم آلدیم اله یازدیم، بو سنین ایرادین.

سن ده بیر آل قلمی دستووه یاز، سؤیله گؤروم،

نَیی وار مولکی-شبوسترده منی-ناشادین؟

کئچه‌رم من او طلبدن، یازارام بیر پارا سؤز،

تا ایلا یوومی-قییامت اوتانار اؤولادین!

[1] - شبوسترده یئر آدی

آی میللت!

آی میللت!

گؤزلریزی یوممایین، ائی دوستان،

بیر نظر ائیلون قره چایدانوزا،

باشوزی یورغانه چکیب یوخلاساز

دوشمن ائدر قصد گئنه جانوزا.

گه یاریسیز باشوزی، گه چرتیسیز،

بو ندی، قارداش، دوشونون بیر اؤزوز،

ایندی کی، واردیر سیزین آغلار گؤزوز،

آغلایین اؤز حالی-پریشانوزا!

شام اوسراسین سالیسیز یاده سیز،

پس گلیسیز نالؤوو فریاده سیز،

رحم ائدین، ائی قووم، بو آرواده سیز

آج ایدی، مؤهتاج ایدی احسانوزا.

آلتی مین اؤورت گؤزو قوربتده‌دیر،

صوبحو مسا رنجو موسیبتده‌دیر.

شام اوسراسی بو ویلایتده‌دیر.

پس نییه اولمور سبب افغانوزا؟

قیسسیی-قوربت اریدیب جانینی،

بئه قویوب او، سوفره‌ی-بینانینی،

کؤینه‌یینی، شالینی، تومانینی،

رحم ائدین، ائی قووم، اؤز اوریانوزا!

دؤوره‌نی ایفریتی-جهالت آلیب،

ایش تاپا بیلمیر، گده، میللت قالیب.

آی کیشیلر، گؤر نئجه یانغون سالیب

فقرو صرورت اودو ایرانوزا!

ایندی بو کی، گؤیده اوچار باشیاران،

باشینی شست ایله آچار باشیاران،

هرمله‌نی گؤرسه قاچار باشیاران،

آند اولا او کلّه‌ی-نادانوزا!

ایندی دئییرسیز: آغا، قوربانووام،

ناصری-اطفالی-پریشانووام،

ایشته قمه، بنده‌ی-فرمانووام

ایزنی وئرین، قان ائلییک قانوزا!

سایمیشام آغزیزداکی دندانیزی،

سیز او دئییلسیز، وئره‌سیز جانیزی!

باتیراجاقسیز هامی تومانیزی،

شیمری-لین گر گله-مئیدانوزا.

چون ییغیشار بیر یئره توججارینیز،

صؤحبت ائدر گؤر نئجه دیندارینیز،

گؤر هارالاردا گزر افکارینیز،

بیر قولاق آس صؤحبتی-ایانوزا!

آی کیشیلر، هئچ بیلیسیز نئیلییک؟

ژونلاری[1] قدداره ایله پئیلییک،

تازه دبستانلاری سدد ائیلییک،

چون سووورور رخنه‌لر ایمانوزا!

[1] - یئنی فیکیرلیلری

فیرقه‌ی-احراردی دین دوشمنی،

یاخشیدیر اونلاردان اوروس-ائرمه‌نی،

قیرخدیرین، ائی قوومی-وفا، کلله‌نی،

باغ سالین لیفه‌لی تومانوزا!

جمع اولون، ائی قووم، وئرین سس-سسه،

قویمایین آچسینلا تزه مدرسه،

شره موغاییردی فیزیک، هندسه،

کؤهنه کیتابلاری ییغین یانوزا!

درس وئرین اوغلوزا ابوابدن،

یا چکین ال مسجیدو مئهرابدن،

ائیله‌یین، ائی قووم، هزر بابیدن،

قویمایین اونلاری دبیستانوزا!

بیر پارا قیز نامه یازیر-برملا،

یوللور اونو تیفلیسه، ایستامبولا،

قورخورام حق گؤندره ابری-بلا،

یاغدیرا داش باغوزا، بوستانوزا!

قیزلار اوخور شهریده آلمان کیمی،

شهری گؤروم حق ائده دیلمان کیمی،

قیز ندی کاغیذ یازا اوغلان کیمی،

توف سیزه، هم ده او قلمدانوزا!

ادامه مطلب

آخیر کی، آغلات میللتی!

آخیر کی، آغلات میللتی!

هر گئجه شامدان سورا، ائی مولله‌لی

قوی چیراغی قارشووا، آچ متقه‌لی،

عقلووی ییغ باشووا میثلی-پارا،

نوهه‌نی ازبرله، دولدور آنبارا،

چکمه آل بیر جوفت، رنگی-لعلیگون،

ازبرایی پایی-نهسی شیمری-دون[1]

وئر چیلینگر چرخه چکسین خنجری،

بدها سوست ائیله شیمری-ابتری!

خنجری تئز وئر الینه کافرین،

موردشو یوسون گؤروم او اللرین!

آل اله بیر نئیزه، یا بیر کرواشان،

دور دالیدا، وئر آغان شیمره نیشان.

چون آلار خنجر او ملون دستینه،

ائیله نره ائیله کی، خاخ[2] دیکسینه!

برک چیغیر، میللت آییلسین خابیدن،

اول قدر آغلات کی، دوشسون تابیدن.

ایستیسن کی، تول تاپسین مرسییه،

حؤکم قیل، وورسونلا باشین نئیزه‌یه!

خالقا تأثیر ائتمسه بو ماجرا،

سؤیله شیمره، نل وورسون آتلارا!

قلبی داشدان برکدیر بو میللتین،

آغلامازلار. خئیمگاهه سور آتین،

وور، داغیت، یاندیر خیامی سربسر،

بلکه بو ظلم ائیله‌یه خالقا اثر.

گؤرسن اولمور، قامچینی آل دستووه،

ائیله وور کی، داشلانا قان اوستووه.

سال عروسی آت دؤشونه بیر زامان،

تا اؤجالسین عرشه فریادو فغان.

توتماسا مجلیس اگر، ائی مرد کوسا،

شیمریدن آل خنجری وئر هاریسه!

باغلا اطفالی-یئتیمی قول-قولا،

تا دئسین کؤسون خالا: "ائی وای، بالا!"

ائتمسه بو هم اثر باجیلره،

موسلومو سال دامیدن، دوشسون یئره.

بد چوبی-منبع‌ره چال دستووو،

میللتی-ایرانه گؤستر شستووو!

قورخوسان گر پایه‌ی-منبع‌ر سینا،

قورخما، وور، سینسا، قاییتدیرریق گئنه!

گؤزلرین گر وارسا آچ، گؤر بیر نه وار!

خاخ یاتیب، گؤرسن اگر میثلی داوار،

قامچینی چک، وور سکینه باشینا،

عمه‌سین قرق ائیله تئز گؤز یاشینا.

قورخورام چیخسین یادیندان ساریبان،

عقلووی ییغ باشووا، ائی روزخان!

بیر قیلینج پارچاسی تاپ، ائی شئشقولاق،

خیردا بارماغین حسینین کس گؤراخ!

خالخ وورمور باشینا، چکمیر هاوار،

سنده یوخدور تاقسیر، ائی میرزه قافار!

پاس باسار قلبی کؤنول شاد اولماسا.

یعنی کنتده دادو بوسداد اولماسا.

موشتری یوخ چون به آلویی-قره،

اول جهتدن خلق الین وورمور یئره.

بیر یانیقلی سؤز دئ کی، خالق آغلاسین!

شیمره بیر بئل وئر، فراتی باغلاسین،

حؤکم وئر لشکر آلا ساغو سولون،

چک قیلینجی، سال علم دارین قولون!

مجلیسی گرم ائتمسه بو سرگوزشت،

دوش آشاغی، تئز گتیر بیر دانه تشت.

خئیزرانی قووزا، گن قوی قیشلارین،

سؤیله: یا موولا، نه خوشدور دیشلرین!

ائتمسه بو هم عوامی اشکریز،

عابدی-بیماری وئر جللاده تئز!

بیر قدر ظالم یئزیده وئر آراق،

تکی وورسون باشینا خالق شاققاشاق.

راستووا کئچسه او مرهوم هرمله

سؤیله: ملون، قوللارین تئز چرمله!

چون فراتی-ابنی-سد ائتمیش قوروخ،

قوی کمانه بیر داها اوچپرلی اوخ.

پارچالار چون اوخ بوغازی-اسغری،

سن ده وور یومروقلا سیندیر منبع‌ری.

قرق اولار میللت کسالت دهرینه،

مین سمندی، گئت مدینه شهرینه،

بوینووا سال شالی-ازا چون بشیر،

نره وور سن از چیگر-مانندی شیر.

یولدا گلسه راستووا اوممولبه‌نی،

کس قاباغین، سؤیله، با آهو انین،

ائیله اشکی-چشم ایله تر یایلیغی:

"گلمیشم من وئرمه‌یه باش ساغلیغی".

بو قدر وار کی، خانیم در کربالا،

قالمادی آلی-عبادن بیر بالا!

ائی خانیم، چون بیتدی ابباسین ایشی،

اللی مین بوینویوغون، ظالم کیشی

ائتدیلر قارت خیامی بیلتامام،

قالمادی، بیر شاهیلیق زاد، والسلام!

گؤرسن ائتمیر ناله خلقی-بی ادب،

دوش آشاغی منبع‌ر اوستن پورقزب،

آل اله بیر با کیفایت یارماچا،

کس قاباغین میللتین قویما قاچا،

هر کی، گلدی قارشووا وور قورخما، ها!

سئیّده، موللایه، خانه باخما، ها!....

موختسر، بازویه جمع ائت قوتین،

کلله‌سین از میللتی-بیقئیرتین!

میللتین سن باش-قولاغین یاخشی ائش،

مؤجوزو گؤرسن، ولی آختارما، کئش!

[1] - شیمرین نهس آیاغینا گئیدیرمک اوچون

[2] - خالق

latincə

آغالار!

آغالار!

بیری دئیر: گرک فالا باخیلا!

بیری دئیر: گرک دعا یازیلا!

بیری دئیر: گرک ائوی ییخیلا،

بو کیشینی گلین ییخاق، آغالار!

سحر تئزدن کیشی گئدر ایشینه،

پینتی آرواد چارشاب سالی باشینا،

فاتما خالا گلر، دوشر پئشینه،

نه خوش اولار دعا یازماق، آغالار!

ایکی آرواد کوچه‌لری دولانیر،

چرشابلاری زیغ-چامورا بولانیر،

فالچی قارداش خانیملارا سولانیر،

بوینو یوغون، شلپاپاخ، آغالار!

اول بیر آز دانیشارلار، دئیرلر،

چوبوقلاشیب قندو نابات یئیرلر،

اوندان سورا میس-تاس یئره قویارلار،

گلین بیر آز فالا باخاق، آغالار!

آرواد گرک الین چکسین تاسینا،

فالچی باخار الینین هناسینا.

بئله آرواد، ارین گلسین یاسینا!

یاخشی بیلک، قشنگ بوخاق، آغالار!

قتباشیلار دؤوره‌سینه دوزولور،

فالچی باخار، خومار گؤزلر سوزولور،

باشین ایر، دوداخلاری بوزولور،

سسلر گلی تاراخ-تاراخ، آغالار!

کافیر هبلر تاس ایچینه تؤکولو،

کیمین باشی، کیمین قارنی سؤکولو،

ایفریتلرین جومله‌ قانی تؤکولو،

کیمیسی ده اولو دوستاخ، آغالار!

بیر تومن پول بئش قتباشی وئریلو،

ار-آروادین قاراباختی دورولو،

ائوده گئنه اجینه‌لر دیریلو،

گئنه او آش، او ایسپاناخ، آغالار!

فاتما خالا هر گون گلر بولارا،

یئیر، ایچر، الین سیلر دووارا.

گئدجاخلا صاباح مالا، بازارا،

سورا گؤراخ، نه یاپاجاخ، آغالار.

صاباح اولار گئدر مالا، یوزانا،

بئش قران دا وئرر دعا یازانا.

باشا گلمز، قالو آرواد آذانا،

آخشام اولدو، یانار چیراخ، آغالار!

موللا یازان دعالاری بیتورو،

یاری گئجه قوناخلاری اؤتورو،

فاتما خالا قاپییاجان گتیرو،

خانیم گیرر گؤزدن ایراخ، آغالار!

کیشی گلیب، اودون قویوب اوجاغا،

قارانلیخدا یاغی تؤکوب چیراغا.

خانیم گلیر، کیشی دورور آیاغا،

سیزه زحمت، اونا دایاخ، آغالار!

کیشی وورار، آرواد چکر هاواری،

پارچالانیب کؤینیی‌نین کناری.

قانا باتیب زنجیره‌سی، ناواری،

قورتاراجاخ، گؤراخ نه واخ، آغالار؟

باش یاریلیب، چوماخ گزیر هاوادا،

ماجال اولموب چارشابینی چیخادا.

سنی تاری، تأثیره باخ دعادا،

دورون گئداخ، بیز ده آلاخ، آغالار!

فاتما خالا ناغیل ائلر ارینه؛

-بیز یاخچیلیخ ائتدوخ بو گون بیرینه!

بوغوشدورا هر گون یاری-یارینا،

او دونیادا گؤرمز دوزاخ، آغالار!

بو اسنادا ناگه قاپی آچیلیر،

پینتی آرواد گلیر، قانی تؤکولور.

فاتما خالا بونو گؤروب، اکیلیر،

باشیمیزا نه کول تؤکاخ، آغالار؟

لعنت ائیلر آرواد دعا یازانا،

فاتما خالا هانی، باسسین قازانا؟

خبر وئرین گلسین فالی یوزانا،

یوخلاماسا، اولسا اویاخ،آغالار!

سؤزون کسیب، پیشیک قاشدی ائشییه،

تأثیر ائتدی بو سؤزلر چوخ کیشییه.

بیر سؤز دئییم؛ مؤجوز ایر یاشییا،

اونا چاتماز هئچ بیر یانشاخ، آغالار!

latincə

نیچون آه ایله دین ای بلبل نالان وطن

نیچون آه ایله دین ای بلبل نالان وطن
یادووا دوشدی مگر حال پریشان وطن
خس و خاشاك باسیب گلشنی گل لر سارالیب
نیه بو حاله قالیب بس بو گلستان وطن
نه یاتیبسان آییل ای ملت بیچاره آییل
ساتیر آخر وطنی دشمنه اعیان وطن
در و دیوارینی قان ایله ییب الوان ای داد
نه غم انگیزدی یارب بو شبستان وطن
بالش نازه قویوب باشووی ناز ایلمه دور
سورونی قورد داغیدار یوخلاسا چوپان وطن
اجنبی ملكی دولوب بی سر و پا ملته
نیه یا رب بئله خوار اولدی عزیزان وطن
دشمن علمیله بیزی ایله دی حمال اؤزونه
كیم ذلیل اتدی بیزی ؟ جهل ، آ مسلمان وطن
وطنیز جسم دی سیزده وطنه جان كیمی سیز
راضی اولمون قالا جانسیز وطن ای جان وطن
وئره لیم ال اله تحصیل كمال ایلیه لیم
خواب غفلتدن آییلسین گره ك اخوان وطن
اولمایوب شاد اوزی گولمیوب افسوس ، افسوس
او زماندان كی اولوب ’’ معجزه ’’ ایران وطن !!!!

احوال پریشانیمیز

احوال پریشانیمیز
گل، گل، ای ماه عزا  آلبه ی احزانیمیزا!
قوغزا زنجیریوی وور پیكر عریانیمیزا.
العجل  گل گونئیستانا، ایا شمر دنی،
آی قویوب بیع عصانی و عبانی و دونی،
من اؤلوم یولدا یوبانما آی، بیتیدیر اودونو،
گؤز دیكیب مرثیه خوان آیسه ی احسانیمیزا.
غم و غصه دولانیر باشینا پروانه صفت.
، نه آؤمورلوآده آؤمور قالدی، نه گوودوشدا دا ات
، بوشلولار  ذاآر شبگاهین  ائده ر نسلینی قطع
حرمله  قویماسا بیر ایل قدم ایوانیمیزا.
آز قالیر ماه محرم  گله، حاضیرلا سؤزو،
قویما راحت یاتا خلقین الی، باشی و گؤزو،
"آغری" داغی  آیمی تیتره ت در و دیواریمیزی،
دهنین آچ  ، علی جان  ، ولوله سال جانیمیزا.
بیر شبسترلی دئییل آشته ی شمشیر دوخان.
یانیر هم بو اود ایله خلق بینیس  ، هم چنوان،
بیر قیران مصرفی وار هر گون، ای اهل وایقان،
سالار آخر بو توتون رخنه لر ایمانیمیزا.
میرزا غفار  اوخومور مرثیه حالا آی نه دن؟
برگ سبزین سیتمی  آزدی مگر حرمله دن؟
قویما سیگارا چكه نم، بوغا بیچارا ده ده ن،
آی، اودا باعث اولا ناله و افغانیمیزا.
ساقییا! مومكون اولا، ائیله منی چای ایله مست،
چونكی چای ایچمه سه، مرحوم اولو سموار پرست،
قورخورام سنگ ستم ائیله یه قندانی شكست،
عوض چای "پپوو" غم گیره چایدانیمیزا.
مال بزاز  باهادیر، نه گئیه ك اگنیمیزه،
گئت شرفخانه یه ، قارداش، اؤزوو آت دنیزه،
ای مسلمان، نییه سن ائیله میسن رحم بیزه؟
آافر آغلیر بیزیم احوال پریشانیمیزا.
روس آیبریتینه پول وئرمه، ایا غنچه دهان،
خومنا  آیبریتینی توت آتشه ، یاندیر جیغالان،
تنگه دوشسه نفسین، سؤیله مه آبریته یامان،
آی، بئش اون مین ایل ائدیب خدمت ایرانیمیزا.
انتخاب ائیله میشیك مجلس شورایا وآیل،
آی، بیزی ائیله یه آسوده به قانون جمیل،
قورخورام من، دئمیره م، سن یئتیر، ای ربّ جلیل
معجزین چكدیگی محنتلری  اعیانیمیزا.

جهل داغلادی

قالمایین ای اهل وطن جهل له
گئیمه یین اندامه کفن جهل له
جانیمی یاخدیم اودا، من جهل له
آه من الجهل وحالاته
احرق عمری بحراراته

جان نه ایمیش، بیلمه دیم عالمده من
آلدیم اله تیغ، محرمده من
قانیمی توکدوم یئره، بیر دمده من
آه من الجهل وحالاته
احرق عمری بحراراته

گاه باشیم آغریری گاهی گوزوم
گاه الیم تیتریری، گاهی دیزیم
اوز ائویمی جهل له ییخدیم اوزوم
آه من الجهل وحالاته
احرق عمری بحراراته

گئتدیم حکیمه دئدی: آت، بازلیغی
سالمیش آیاقدان سنی، قان آزلیغی
قان ایله دیر چونکی کئفین سازلیغی
آه من الجهل وحالاته
احرق عمری بحراراته

ایگنه نی سوخدو قولوما، ووردی قان
یاندی قولوم، ائیله دیم آه وفغان
قورخورام آخیر منی ییخسین بو قان
آه من الجهل وحالاته
احرق عمری بحراراته

دردیمه دوقتور ائده بیلمز علاج
بیتدی پولوم، قوزادی باش احتیاج
ایش گوره بیلمز کی، علیل المزاج
آه من الجهل وحالاته
احرق عمری بحراراته

درد معیشت قاپوسین باغلادی
اهل وعیالیم قالیب آج، آغلادی
سینه می بو جهل عجب داغلادی
آه من الجهل وحالاته
احرق عمری بحراراته

ای موللا علی

ای موللا علی

هر گئجه شامدان سورا آی ماللی

قوی چیراغی قارشیوا آچ مقتلی

عقلیوی ییغ باشیوا اوندان سورا

سؤزلری ازبرله قالا آنبارا.

چكمه آل بیر جفت رنگی لعلگون

از برای پای نحس شمر دون.

وئر چلنگر چرخه چكسین خنجری

بعدها مست ائیله شمر ابتری.

خنجری تاپشیر الینه کافرین

مرده شو یوسون گؤروم او اللرین.

آل اله بیر نیزه یا بیرکرواشان

دور دالیدا، وئر آغان شمره نشان.

چون آلار خنجر او ملعون دستینه

ائیله فریاد ائیله کی، خخ دیسگینه.

بَرك چیغیر ملت آییلسین خوابدن

او قدر آغلات کی ، دوشسون تابدن.

ایسته سن کی، طول تاپسین مرثیه

حكم قیل وورسونلار باشین نیزه یه.

خلقه تأثیر ائتمه سه بو ماجرا

سؤیله شمره نعل وورسون آتلارا.

قلبی داشدان برکدیر بو ملتین

آغلامازلار، خیمه گاهه سور آتین.

وور داغیت، یاندیر خیامی سربسر

بلكه بو ظلم ائیله یه خلقه اثر.

گؤرسن اولمور قامچینی آل دستیوه

ائیله وورآی، داشلانا قان اوستووه.

سال عروسی آت دؤشونه بیر زمان

تا اوجالسین عرشه فریاد و فغان.

توتماسا مجلس ای مرد کوسا

شمردن آل خنجری وئر حارسا.

باغلا اطفال یتیمی قول قولا

تا دئسین کوسسون خالا: ای وای بالا.

ائتمه سه بو هم اثر باجی لره

مسلمی آت دامدان دوشسون یئره.

دهره نی آل دستیوه قصاب کیمی

قیر قابیرقازسین عمر خطاب کیمی.

چون بضرب دهره دوشدو تابدان

ایكی شقه ائیله آس محرابدان.

قووزا چوب منبره وور دستیوی

ملت ایرانه گؤستر شستیوی.

قورخوسان گر پایه ی منبر سینا

قوخما وور، سینسا قاییتدیریق گئنه.

گؤزلرین هامارجا آچ باخ گؤر نه وار

خلقی گؤرسن یوخلاییب مثل دیوار.

تازیانین وور سكینه باشینا

عمه سین غرق ائیله تئز گؤز یاشینا.

قورخورام چیخسین یادیندان ساربان

عقلیوی ییغ باشیوا ای روضه خوان.

بیر قیلینج پارچاسی تاپ ای شوش قولاق.

خیردا بارماغین حسینین کس گؤراخ.

خلق اگر وورمور باشا، چكمیر هاوار.

سنده یوخ تقصیر ای میرزا قافار.

پاس باسار قلبی گؤنول شاد اولماسا.

یعنی کتده داد و فریاد اولماسا.

بالشویكلر چونكی آلمیر اییده نی.

بهت آپارمیش ملتِ غم دیده نی.

لؤلؤنو قویمور اوروسلار تیفلیسه.

اوندان اؤترو شور دوشموش مجلیسه.

مشتری یوخ چون به آلوی قره

او جهتدن شیعه لر وورمور سره.

بیر یانیقلی سؤز دئ آی ، خلق آغلاسین

شمره بیر بئل وئر فراتی باغلاسین.

حكم قیل لشكر آلا ساغ و سولون،

چك قیلینجی سال علمدارین قولون.

مجلیسی گرم ائتمه سه بو سرگذشت،

حاضیر ائتسینلر گرك بیر دانه تشت.

ساقییه امر ائیله گزدیرسین مئیی،

چالسین هم سازنده لر تارو نئیی.

خیزرانی وئر الینه کافرین،

سؤیله یا مولا نه خوشدور دیشلرین.

ائتمه سه بو سؤزده خلقی اشكریز،

عابد بیماری وئر جلاده تئز.

بیر قدر ظالیم یزیده وئر عاراق،

تا آی، وورسون جومله خلق شاققاشاق.

راستیوا گئچسه او ظالیم حرمله

سؤیله ملعون قوللارین تئز چیرمالا.

چون فراتی ابن سعد ائتمیش قوروق،

قوی کامانه بیر عدد اوچ پرلی اوخ.

پارچالار چون اوخ بوغازی اصغری،

سنده وور یومروقلا سیندیر منبری.

آغلامیر باخ گؤر اگر ملت گئنه،

مین سمندی ، سور مدینه شهرینه،

نعره ایی چك از جگر مانند شیر،

بوینووا شال عزا سال چون بَشیر.

راستیوا گئچسه خانیم ام البنین،

گؤز یاشین تؤك، سؤیله با آه و انین.

ائیله اشك چشمله یاش یایلیغی،

گلمیشم چون وئرمگه باش ساغلیغی.

بو قدر بیل ای خانیم در کربلا،

قالمادی آل عبادن بیر دانا

ای خانیم چون بیتدی عبّاسین ایشی،

الی مین بوینو یوغون ظالیم کیشی.

ائتدیلر غارت خیامی بالتمام،

قالمادی بیر شاهیلیق زاد والسلام.

مجلسه بو قصه هم اود وورماسا،

دوش آشاغی آل الیوه بیر عصا.

ییغ ایكی بازویه جمله قوتین

از قافاسین ملت بی غیرتین.

سیده، ملا یه، خانه باخماها،

هرنه گلسه راستیوا وور قورخماها.

سوستالا قول، ایش دوشه گر مشكله،

وئر غصانی معجز آهن دیله.

١٣٤٥ قمری/ ١٣٠٥ شمسی

جانلی جنازه

ماه صییام گلدی٬ منی سالدی زحمته

ای كاش گلمییه یدی اوروج بو ویلایته

ای ماه روزه، ای رمضان، ای فیلان فیلان

خالقی گتیرمه تنگه، اؤزونو سالما غئیبته!

ایفطاری یوخ، اوباشدانی یوخ بینوالرین

تكلیف شاق ائیله مز حق بىبضاعته

چای ایچمه سم، سحر گئده رم ایختییاردن

قویمازلا، قویماسینلار منی باغ جننته.

مال یتیمی، ماللا یییه ر، من اوروجلوغو

من مال حقق´ه بندم، او مال رعییت´ه.

ساقی دونن بو وقت كئچیردیم بریردن،

دوشدو گؤزوم، سمتده بیر بیكس عوورته

بیمار ایدی، غریب ایدی، بی ایختیار ایدی

موحتاجدی دوایه، غذایه، حیمایته

من موضطریب باخیردیم او جانلی جنازه یه

آغلاردی گؤزلریم او پرییشان قییافه یه

بیر تخته پاره تك٬ قوروموشدو او بینوا

گؤردوم او بینوا دؤشه نیب خاك ذیللته

زولفون ائدیب نیقاب سارالمیش عوذارینه

باشین قویوب داش اوسته، گئدیب خاب راحته

هر كس اونا باخاردی، دییه ردى كی جانی یوخ

من ده دیییردیم عؤمرو یئتیشیب نهایته

ناگه گتیردی هوشه اونو تاققا تاق سسی

آچدی گؤزون یاواشجا، منی سالدی حئیرته

بیر باخدی حسرتییله، یئنه یومدو گؤزلرین

ایدی باشین٬ اوزون دایادی سنگ عیبرته

مؤعجوز بو سس نه دیر؟ دئدی. باخدیم٬ دئدیم كی هئچ

دؤولتلیلر گئدیرلر نماز جماعته.

سو ای موللا علی

هر گئجه شامدان سورا ی ماللی ١             قوی چیراغی قارشیوا آچ مقتلی ٢

عقلیوی ییغ باشیوا اوندان سورا                سؤزلری ازبرله قالا آنبارا.

چكمه آل بیر جفت رنگی لعلگون ٣             از برای پای نحس شمر دون. ٤

وئر چلنگر چرخه چكسین خنجری               بعدها مست ائیله شمر ابتری . ٥

خنجری تاپشیر الینه کافرین                        مرده شو یوسون گؤروم او اللرین .

آل اله بیر نیزه یا بیر کرواشان                      دور دالیدا، وئر آغان شمره نشان .

چون آلار خنجر او ملعون دستینه ٦             ائیله فریاد ائیله آی، خخ ٧ دیكسینه .

بَرك چیغیر ملت آییلسین خوابدن ٨            او قدر آغلات آی ، دوشسون تابدن .

ایسته سن آی، طول تاپسین  ٩مرثیه        حكم قیل وورسونلار باشین نیزه یه.

خلقه تأثیر ائتمه سه بو ماجرا ١٠                سؤیله شمره نعل وورسون آتلارا.

قلبی داشدان برآدیر بو ملتین                     آغلامازلار، خیمه گاهه سور آتین.

وور داغیت، یاندیر خیامی ١١ سربسر ١٢       بلكه بو ظلم ائیله یه خلقه اثر.

گؤرسن اولمور قامچینی آل دستیوه ١٣        ائیله وورآی، داشلانا قان اوستووه.

سال عروسی ١٤ آت دؤشونه بیر                زمان تا اوجالسین عرشه فریاد و فغان.

توتماسا مجلس ای مرد آوسه ١٥               شمردن آل خنجری وئر حارسه. ١٦

باغلا اطفال یتیمی ١٧ قول قولا                  تا دئسین آوسسون خالا: ای وای بالا.

ائتمه سه بو هم اثر باجی لره                     مسلمی آت دامدان دوشسون یئره.

دهره نی آل دستیوه قصاب کیمی                قیر قابیرقاسین عمر خطاب آیمی.

چون بضرب دهره ١٨ دوشدو تابدان              ایكی شقه ائیله آس محرابدان. ١٩

قووزا چوب منبره ٢٠ وور دستیوی                  ملت ایرانه گؤستر شستیوی.

قورخوسان گر پایه ی منبر سینا                   قوخما وور، سینسا قاییتدیریق گئنه.

گؤزلرین هامارجا آچ باخ گؤر نه وار                  خلقی گؤرسن یوخلاییب مثل دیوار.

تازیانین وور سكینه ٢١ باشینا                      عمه سین غرق ائیله تئز گؤز یاشینا.

قورخورام چیخسین یادیندان ساربان ٢٢        عقلیوی ییغ باشیوا ای روضه خوان.

محله سیندن اولموش گؤزلری چتین گؤره ن و آغزی ایری بیر مرثیه خوان « ش و گ ئ ی » ١ م ع ج ز ی ن چ ا غ د ا ش ی

ایدی.

٢ اصیل معناسی اؤلدورولن یئر. بورادا امام حسین نین اؤلدورولمه سیله علاقه دار یازیلمیش نوحه و مرثیه

آتابلاریدیر.

٣ - قیرمیزی. لعل رنگی.

٤- آلچاق شمرین نحس آیاغی اوچون.

٥- سونسوز

٦ - لعنتلنمیش الینه.

٧ - خلق

٨ - یوخودان.

٩ - اوزانسین. چوخ سورسون.

١٠ - حادثه.

١١ - چادیرلاری.

١٢ - باشدان باشا.

١٣ - آل الیوه.

١٤ - گلینی.

١٥ - ای آؤسه آیشی . میرزا آاظم مجتهد آؤسه ایدی.

١٦ - آربلا حادثه سینده امام حسینین دشمنلریندن بیری.

١٧ - یئتیم اوشاقلاری.

١٨ - باالتا زورو ایله.

١٩ - مسجدده ناماز قیلارآن اوز توتولان یئر.

٢٠ - منبرین آغاجینا.

٢١ - قامچین سكینه نین باشینا وور. سكینه امام حسینین خانواده سیندن بیر قادین ایدی.

٢٢ - آاروان باشچیسی.

وبلاقا گؤره

بو دیل دنیزدی سیزین تک صدفده اینجیسی وار
قیزیلدی سیزده اولان اوزگه‌نین اگر میسی وار
دئسزکی اودلو دیاردی بیزه وطن یاراشار
بیزیم اوجاقلارین آنجاق کور ائیله‌ین هیسی وار
"عقیل"
وبلاق مودیری : نژادمحمد

سون یازیلار

آختارماق

یازارلار

Page Rank بالاجا خوخان آذربایجان تورکجه سینده ایسلام دینی و قرآن کریم