تبلیغات
ایران آذربایجانی تورکجه سینین ادبیات اوتاغی - مطالب مهر 1391
ایران آذربایجانی تورکجه سینین ادبیات اوتاغی
یاشاسین آذربایجان

قونو سلاخلانجی

سلاخلانج

باغلانتیلار

اؤزل یارپاقلار‌

← وبلاق گؤروشلری

  • گؤروشلرین هامیسی :
  • بو گون گؤروشلر :
  • دوننکی گؤروشلر :
  • بو آی گؤروشلر :
  • قاباق آی گؤرو‌شلر :
  • یازارلارین سایی :
  • یازیلارین هامیسی‌نین سایی :
  • سون گؤروش :
  • سون دیَیشمه :

لینکلر‌

دانیشاق

دانیشاق

آغاسی‌نین یولون گؤزله‌ین قارداش،

ایتلر یئمک اوچون یالدان دانیشاق.

گؤتور چؤرک بیشیر ایتین اونوندان،

سونرا گئتدیگیمیز یولدان دانیشاق.

اونون نه وئجینه بیز قالمیشیق آج،

نؤکر آغاسینا اولاجاق مؤهتاج،

تاوامیز ناخیردیر، دئشیلیبدی ساج،

آغامیزدا اولان پولدان دانیشاق.

باجارمیریق کسیب یئیک بیر قویون،

آغا باشیمیزا گتیرر اویون،

چوبان افقان نه واخت اولاجاق تویون،

سن تک اؤلوم گزن قولدان دانیشاق.

ائی گولی-سوسن، سنی بیر ناتوان چکمیش مگر؟

ائی گولی-سوسن، سنی بیر ناتوان چکمیش مگر؟

بیر مهی-آلی مقامه بندیوان چکمیش مگر؟

بئیله تاریک رنگ ایله گیرمیش او قصره بیلمه‌ییب،

سیلله‌لر روخسارینه اول باغبان چکمیش مگر؟

چونکی بو گولشنده سرکردان گزنلر چوخدو، چوخ،

اول سببدن پاسیبانلار خوش نیشان چکمیش مگر؟

رنگو بوییندن موزییندیر بوساتی-بزمی-گول،

خامه‌ی-نقاشی-قودرت گولسیتان چکمیش مگر؟

بو قدر لوطفو نزاکت کیم سنین حوسنونده‌دیر،

لوطفی-طبیله سنی اول ناتوان چکمیش مگر؟

صمد و آذربایجان فولكلورو-پرفسور محمد علی فرزانه

صمد بهرنگی نین چوخ ساحه‌لی یارادیجیلیغی و قلم چالیشمالاری ایچرسینده، اونون جنوبی آذربایجان فولكلورو و اونون ان زنگین و رنگارنگ جبهه‌سی ساییلان آذربایجان شیفاهی خلق ادبیاتی ایله ایلگیلی چالیشمالاری اولدوقجا گئنیش و اعتبارلی یئر توتماقدادیر. آنا دیلینده یازماغین، اوخومانین و حتا دانیشماغین یاساق اولدوغو پهلوی رژیمی ایللرینده، آذربایجان خلق ادبیاتی نومونه‌لرینی، آردیجیل صورتده توپلاییب منیمسه‌مك، ایمكان الده ائدینجه بو نومونه‌لری نشر ائتمك و هامیدان اؤنملی آذربایجان ناغیلاریندا چاغلایان سجیه‌لر، اینسانی ـ ایجتیماعی رابیطه‌لر و پسیكولوژیك دوروملاردان تام قودرت و مهارتله فایدالاناراق قاباقجیل و دؤیوشکن اوشاق ادبیاتی و اوشاق ناغیللاری مكتبی یاراتماق بو چالیشمالارین ان پارلاق وئریمی ساییلا بیلیر.

هئچ شوبهه یوخ كی، صمدین ده مینلر و یوز مینلر آذربایجان اوشاقلاری كیمی فولكلوروموزو خصوصیله اونون ان صاف و دوغما نومونه‌لری اولان اوشاق فولكلورو ایله ایلكین تانیشلیغی آنا قوجاغیندان و عائیله اوجاغیندان باشلامیشدیر.

ایللر اول، صمدین عائیله سیله آپاریلان بیر گؤروشده ( بو گؤروش 1362 ـ جی ایلده میانالی علیرضا ایله بیرلیكده اولموشدور) صمدین آناسینا بئله بیر سورغو وئرمیشدیم:

-آنا، ایستردیم صمدین كؤرپه یاشلاریندا اونا اوخودوغون لایلالاردان، اوخشامالاردان و یا دئدیگین ناغیللاردان بیر نئچه یادیندا قالانینی دئیه‌سن، من یازیم؟،

او دئدی:- واللاه، صمده من هم اوشاقلیقدا، هم ده بؤیویوب موعلیم اولاندان سونرا، بو نه‌دی لایلا، بایاتی و ناغیل دئمیشم. كؤرپه یاشلاریندا من بونلاری اؤزوم اونا دئیردیم. اما بویا ـ باشا چاتاندان سونرا اونلاری او منه دئدیردردی. اوشاقلیقدا قولاق آساردی، اما بؤبوكلویونده اونلاری بیرجه ـ بیرجه یازاردی. ایندی چوخ باغیشلا كی، صمدین غفلتی اؤلومو، منده هوش ـ باش قویماییب، او سؤزلرین بیر داناسی دا یادیمدا قالماییب ؟؟

صمد و صمد كیمیلرین او آغیر ایللرده آذربایجان خلق ادبیاتی ایله ماراقلانماسی‌نین ایكینجی سببی 25 ـ 1324 جی ایللرده آذربایجاندا باش وئرن میلی ـ دموكراتیك حركتلرین اؤلكهنین فرهنگی ـ سیاسی فضاسیندا باغیشلادیغی تاثیرلر و بوراخدیغی ایزلر اولموشدور. بو حركاتین عؤمرو بیر ایلدن چوخ اولمادیغی و اونون علیهینه یاغدیریلان امانسیز تهمتلر و چاخیر سپمه‌لرین یئری ـ گؤیو بورودوگو حالدا، او بیر ایلدن قالان خاطیره‌لر، سسلر، ترانه‌لر و اوردا ـ بوردا یانغیندان قورونموش كیتابلار و دفترلر الدن اله دولاشمیش و دوشونجه‌لره یول تاپمیشدیر.

صمد بیر دوغما ائل اوغلو اولدوغو اوچون درس اوخودوغو ایللر و خصوصیله درسی بیتیریب ، كند موعلیمی اولدوغو سیرادا بو خاطیره‌لر، سسلر و یانغیندان قورونموش یازیلارلا لاقئید قالانمازدی. بو یازیلاردا یئرلی ـ یئرینده آذربایجان فولكلورو و اونون آیری ـ آیری نومونه‌لریندن سؤز گئتمیشدیر. بوندان علاوه آذربایجان كندی و اورادا یاشایان اینسان صمد اوچون باشدان ـ آیاغا فولكلور یاتاغی و فولكلور قایناغی ایدی ..

صمدین جنوبی آذربایجان فولكلورو ساحه‌سینده گؤردوگو ایشلردن، توپلادیغی ملزمه‌لردن، چاپ ائده بیلدیگی یا ائده بیلمه‌دیگی یازی و مجموعهلردن سؤز آچاركن اونون ان یاخین و صمیمی یولداشی و امكداشی بهروز دهقانیدن آد آپارماماق اولماز.

صمد بهرنگی بیر سیرا ساحه‌لرده تكلیكده ایشله‌دیگی حالدا، فولكلور نومونه‌لری توپلاماقدا، آراشدیرماقدا، نشر ائتدیرمكده و هابئله بیر نئچه كندین مونوگرافیا‌سینی یازماقدا همیشه و هر یئرده بهروز دهقانی ایله بیرگه ایش آپارمیشدیر. ایجتیماعی ـ سیاسی دونیا گؤروشلری و ایش اوسلوبلاری بیر ـ بیرینه چوخ یاخین، بعضاً ده عینی اولان بو ایكی امكداش، بیر یئرده پداقوژی اوخوموش، بیرلیكده كند موعلیمی اولموش و خلقی داها دریندن تانیماق اوچون اونون فولكلورونو تانیماقدا و تانیتماقدا بیرلیكده آددیملاشمیشلار.

من اجازه ایستردیم صمدله بهروزون آراسیندا اولان بو امكداشلیغی، اونلارین هله بو گونه قدر چاپ اولمامیش ؟آذربایجان ناغیللاری؟ نین آذری توركجهسینه یازدیغیم باشلانیشدا نقل ائدیم:

اونلارین هر ایكیسی ده آذربایجان دیلینین (توركجه‌نین) یازیب ـ اوخوماسی یاساق اولدوغو ایللرده بویا ـ باشا چاتدیلار. اونلار آنا دیلینده درس اوخویا بیلمه‌سه‌لرده، بو دیلده یازیلان كیتابلارین یاندیریلماسینی ائشیتدیلر و دویدولار. ائشیتدیكلری و دویدوقلاری بو ماجرادان یوكسلن آلوو، اونلارین روحونا و وجودونا گؤمدو و بوتون حیات بویو اونلاری دوشوندوردو ؟

منیمله بو ایكی امكداش آراسیندا بیری ـ بیریمیزی گؤرمه‌دن جانلانان معنوی دوستلوق و باغلیلیق دا ائله بو كیتابلا باشلادی (بو صمدین 1342 ـ جی ایلده ائتدیگی پارا ـ پارا كیتابیینا اشارهدیر). بو ایكیسی، او بیری امكداشلاری ایله بیرلیكده، آذربایجاندا ایللرجه غریبسه‌میش و بوخوولانمیش آنادیلینین و میلی وارلیغینین جارچیسی و موشدولوقچوسو كیمی، چوخدان بری یوردوندان ـ یوواسیندان دیدرگین دوشموش بیزیمكیمیلرین دوامچیسی اولدولار.

اونلار كیتاب چانتاسی چگینلرینده، كاغاذ ـ قلم اللرینده، خلقه و وطنه بسله‌دیكلری دویغولار و دوشونجه‌لر اوركلرینده، بیرینجی مكتب موعلیمی وظیفهسینده آذربایجان كندلرینه یول تاپدیلار. جانلاریندا آلیشان آلووو اوشاقلارا آشیلادیلار، اونلارلا قایناییب قاریشدیلار. اوشاقلار اوچون ؟آقا مدیر؟، ؟آقا معلم؟ یوخ، بلكه ؟صمد عمی؟ ، ؟بهروز عمی؟ اولدولار. تبریز دانیشگاهینی بیتیردیكلری اوچون، اورتا مكتبده درس وئرمگه حاقلی اولسالار دا، بیرینجی مكتبده درس وئرمگی داها دگرلی ساندیلار. آذربایجان فولكلور نومونه‌لرینی ده ائله همین مكتبلرده درس وئردیگی كندلردن و خلق ایچریسیندن توپلاماغا باشلادیلار. آغیزلاردان چوخلو ناغیل، بایاتی، تاپماجا، قوشماجا و ائل سؤزلری توپلادیلار. بیر سیرا كندلرین مونوقرافیاسینی یازدیلار. بو توپلادیقلارینین بیر قیسمینی یئری گلینجه و مومكون اولورسا توركجه و مومكون اولمازسا فارسجا نشر ائتدیلر. لاكین اونلارین توپلادیقلاری فولكلور نومونه‌لریندن هله چاپ اولمایانلاری دا واردیر ؟؟

صمد و بهروزون توپلاییب، آراشدیردیقلاری فولكلور نومونه‌لرینده فولكلور توپلاما و منیمسه‌مه اوصوللاری تام صورتده گؤزله‌نیلمه‌سه ده (هئچ سؤز یوخ كی او ایمكانسیزلیق شراییطینده گؤزله‌نیله ده بیلمزدی)، تك بیر اونلاردان اول یا اونلارلا بیر زاماندا چالیشماغا باشلایانلارلا نیسبت، ایشین موعین اوسلوب و پرنسیپلرینه باغلی قالمیشلار. بو باغلی قالدیقلاری اوسلوب و پرنسیپلریندن نومونه اولاراق نئچه‌سینی قید ائتمك اولار:

بیر- توپلادیقلاری ماتریاللاری اساس حالدا یازیلی منبعلردن یوخ، بلكه عومومیتله آغیزلاردان توپلامیشلار. البته، بو آغیزلاردان توپلامادا بیر چوخ حاللاردا نومونه‌لری نقل ائده‌نلرین آدینی و آیری ـ آیری اؤز‌للیكلرینی مثلاً یاشینی، قادین یا كیشی، ساوادلی یا ساوادسیز، كندلی یا شهرلی اولدوغونو قید ائتمه‌میشلر. لاكین بونا باخمایاراق، بیر چوخ حاللاردا بیر قوشماجانین یا بیر ماهنینین و بعضاَ آتالار سؤزونون آیری ـ آیری شهرلرده و آبادلیقلاردا اولان واریانتلارینی گتیرمیشلر. میثال اولاراق اونلار قوشماجالار و تاپماجالاردا ؟اوشودوم ها، اوشودوم؟ ون ان سانلی ریوایتی اولان:

اوشـودوم آ، اوشودوم داغـدان آلمـا داشیدیم
آلمـاجیغیم آلـدیـلار، منه ظولـوم سالــدیلار
من ظولومدان بئـزارام دریــن قویـو قـازارام
درین قویو بئش گئچی هانـی بـونو اركجــی؟
اركج قـازانـدا قاینـار قنبر یـانینـدا اوینـــار
قنبـر گئتـدی اودونـا قارغی باتـــی
ب بودونـا
قارغی دگیل، قامیشدی، دؤرت بارماغی گوموشدی
گوموشو وئردیم تاتـا، تات منه داری وئــردی
دارینی سپدیم قوشـا قوش منه قاناد وئــردی
قانادلاندیم اوچماغـا حق قاپوسون آچمـاغا ؟

علاوه گووگاندان (دیزج)، آذرشهردن (خانقاه، نئدیللی) مرنددن (علمدار، چای هرزن) و زنجان روایتلریندن ده اؤرنكلر وئرمیشلر.

و یا؟ الیمی پیچاق كسیبدی؟ دوزگوسونو زنجان واریانتی اولان:

او یانا قاچدیم، توتون ایدی
بو یانا قاچدیم توتون‌ایدی
ساری‌كؤینگون بوتون ایدی
سـاری كؤینگ
ون ساچاغی
قیـراغینـدا وار پیچـاغــی
الیمـی پیچـاق كسیبـدی،
دستـه پیـچـاق كسیبــدی،
یـاغ گتیریـن یـاغلایـاق،
دستمال گتیرین باغلایاق

بوندان علاوه، میانا و تبریز روایتلرینده اولان واریانتلاردان نومونه‌لر وئرمیشلر.

ایكی - صمدله بهروزون فولكلور توپلاما ایشینده اؤنملی ساندیقلاری مسئله‌لردن بیری ده ییغدیقلاری فولكلورو و خلق ادبیاتی نومونه‌لرینده باجاردیقجا بو نومونهلری توپلادیقلاری كند یا شهرین و حتی یئری گلینجه بونلاری سؤیله‌ین كیمسه‌لرین لهجه خصوصیتلرینی قورویوب ساخلاماق ایدی. البته اونلار بو نومونه‌لری فونتیك الیفبا ایله یازماغا و یا اونلاری سس آپاراتینا ییغماغا ایمكان الده ائده بیلمه‌دیكلری حالدا، بو مسئله ایستر اونلارین چاپ ائتدیكلری نومونه‌لرده و ایسترسه ده چاپ ائده بیلمه‌دیكلری نومونه‌لرده مومكون اولدوقجا گؤزلهنیلمیشدیر. آشاغیداكی نومونه هله بو گونه قدر چاپ اولمامیش ؟آذربایجان ناغیللاریندان؟ كؤچورولور.

ایكینچی قیزی ـ گونلرین بیر گونونده شاه عباس دورار وزیری گؤتورر گئدرلر شیكارا! چوللو برری بیاباندا گؤر‌رلر قوجا بیر اكینجی وار. شاه عباس گؤر‌ركی قوجا چوخ دونیا گؤرموشدو. دئیر: قوجا عمی، اوزاقداسان، یاخیندا؟

قوجا شاه عباسی تانییار. دئیر اوزاقدا ایدیم، ایندی یاخیندایام .

شاه عباس دئیر: ایكیده‌سن، اوچده؟

قوجا دئیر: ایكیده‌ایدیم، ایندی اوچده‌یم

شاه عباس دئیر: ایكیده‌سن دؤرتده ؟

قوجا دئیر: ایكیده‌ایدیم، ایندی دؤرتده‌یم

بو جور صؤحبتله‌شرلر. قوجا دئیر: بیزیم ائوه قوناق اولون. بو یول، پادشاهی، وزیری گؤتورر آپارار ائوینه. قوجانین بیر قیزی وارایدی. بیر گؤزو چئری ایدی. قیز دئیر: دده،‌ آرپا كوكه‌سین نئجه قویاق قوناقلارین قاباغینا؟

قوجا دئیر: اولسون، عیبی یوخدور.

شاع عباس گؤرر قیز بیلیجی قیزدی. باشدان یوخاری (آشاغی.م) باخار دئیر:

ـ قوجا، بوخاری یاخجی بوخاردی باشی كژدی.

قیز قاییدی دئیر: کژلیگین نه ائلیرسن؟ توستونو چكمگین دی!

شاه عباس بارماغینی دیشلر. چؤرك یئیرلر، دورارلار گئتمگه. قاپیدا پادشاه قوجایا دئیر:

ـ قاز گؤندرسم اؤترسن؟

قوجا دئیَر: آخ نئجه اوستاسییام !

شاهلا وزیر گلرلر یئتیشرلر شهره. وزیر سوروشار: شاه ساغ اولسون، او سؤزلر نه ایدی دانیشیردیز؟

شاه عباس دئیر: ـ گئت قوجادان سوروش اؤرگش.

وزیر گؤر‌ر اوزون ساخلیانمیر گلر قوجانین یانینا. قوجا دئیر: هر سؤزه یوز تومن آلارام، دئیرم. وزیر قبول ائلر.

قوجا دئیر: اوكی پادشاه سوروشدو ؟اوزاقداسان، یاخیندا؟؟ منیم گؤزلریمی سوروشوردو. من ده دئدیم ؟یاخیندایام؟ یانی اوزاغی گؤرنمیرم.

او داكی، سوروشدو ؟ایكیده‌سن، اوچده؟؟ یعنی عصایلان یول گئدیرسن یا یوخ؟ من ده دئدیم ؟اوچده‌یم؟ یانی، بعلی عصایلان گئدرم.

اوداكی دئدی ؟ایكیده‌سن، دؤرتده؟؟ عینكلریمی سوروشوردو، من دئدیم كی، دؤرتده‌یم. یانی، عینك تاخارام.

قازداكی سنسن. گؤندردی، یولدوم.

وزیر دئیر: او نمنه‌دی كی، بوخاری یاخجی بوخاریدی، باشی كژدی؟

قوجا دئدی: اونو دا قیزیم بیلر. و گلرلر قیزین یانینا.

قیز دئیر: من اونو تانیدیم، بیلدیم كی پادشاهدی. آرپا كوكه‌سی ده من اؤزومو دئییردیم.

او دا دئدی كی، قیز یاخجی قیزدی. آما گؤزو چئریدی.

من ده دئدیم كی: چئریلیگینه باخما. الینین ایشینه، اؤزونون باشاراجاغینا باخ؟؟

اوچ ـ صمدله بهروز و اونلارلا بیرلیكده چالیشان امكداشلاری، او ایللر، اؤنجه كیهان روزنامه‌سینده آچیلمیش آذربایجان صحیفهسینده و سونرالار تبریزده چیخان، ؟مهد آزادی؟ ده وئریلن فولكلور نومونه‌لرینی ییغماقدا كوللكتیو (دسته جمعی) ایش آپارمالاری ایدی. بو دسته جمعی ایشدن اول فولكلور توپلاما و آراشدیرما ایشی ایله مشغول اولانلار تكلیكده و اؤز ـ اؤزلوكلرینده بو ایشه ال قویوردولار. لاكین صمد و بهروز بو ایشه بیر دسته جمعی ایش كیمی یاناشیردیلار و ائله همین چالیشمالار نتیجه سینده یوخاریدا آدلارینی چكدیگیمیز روزنامه‌لرده چیخان آیری ـ آیری نومونه‌لرین آشاغیسیندا بیر سیرا صمد و بهروزلا امكداشلیق ائد‌نلرین آدلاری گئدیردی. بو آدلارین ایچرسینده باشلیجا اولاراق حسین محمدزاده صدیق( دوزگون)-ون آدینا چوخ تصادوف ائدیلیردی. او تاریخدن فولكلور توپلاما و آراشدیرما ایشلری ایله مشغول اولان صدیق، بو ایشی آیری ـ آیری فعالیتلری ایله یاناشی سونرالار دا داوام ائتدیرمیش و آذربایجان فولكلورونا عایید بیر سیرا توپلاما و آراشدیرما اثرلری یازیب یاراتمیشدیر.

همین امكداشلیق نتیجهسینده بیر طرفدن هله او گونه كیمی توپلانمامیش فولكلور ماتریاللاری ییغیلیر و او بیری طرفدن ده فارسجا دا اولسا (چونكی توركجه یازماق ایمكانی یوخ ایدی) صمد بهرنگی‌نین، حسین صدیق‌ین، علیرضا نابدل‌ین بیر سیرا فولكلور اوز‌رینده آپاردیقلاری آراشدیرمالار مئیدانا چیخیر. بیز آشاغیدا او گونه قدر ایلك دفعه توپلانان فولكلور ماتریاللاریندان و آردینجا دا فولكلورا عایید آراشدیرمالاردان پارچالار وئریریك:

اوزرلیك

اوزرلیكسن هاواسان،

مین بیر درده داواسان

هانسی ائوده سن اولسان

قادا - بالا سووا(ر)سان

درد قاپیدان گلنده

سن باجادان قووارسان

باشی بؤركلی اوزرلیك

دیبی كؤكلی اوزرلیك

سنی سالارام اودا

گؤر‌م حؤكمون اوزه‌رلیك

چرشنبه اولانین گؤزی

جومه آخشامی اولانین گؤزی

جومه اولانین گؤزی

شنبه اولانین گؤزی

شنبه صاباحی، هفته اوچی، چرشنبه آخشامی اولانین گؤزی

آغ گؤز، قارا گؤز، آلا گؤز، قونور گؤز، گؤی گؤز، آبی گؤز،

قوهوم اولا، یاد اولا

گؤزلری بو اوددا یانا

آی آت قاپان اوز‌رلیك

ائششك قاپان اوزرلیك

جمع گیزلین دردلرین، درمانین تاپان اوز‌رلیك؟

آیا باخانین گؤزی

گونه باخانین گؤزی

جمیع جهانین گؤزی

***

چیخدیم ساوالان داغینا،

رسول رضا

رسول رضانین سئچیلمیش شعرلری موبایل دا اوخوماق اوچون

فورمت:جاوا

حاضیرلایان :اوختای نژادمحمد

ائندیر-دانلود

عومور کیتابی

عومور کیتابی

باهار گونلریدیر، ساکیت بیر گئجه،

گلمیش اوتاغیما آی پنجه‌رمدن.

یئنه میز دالیندا اوتوروب تکجه،

قالین بیر کیتابلا دانیشیرام من.

او دئدی: - آز چئویر واراقلاریمی،

اوخو جومله‌‌نی دریندن بیر-بیر.

بو گون واراقلاییب بیر کیتاب کیمی

باخدیغین، اونوتما اینسان عومرودور.

شاعرسن، یاخشی باخ، دریندن دوشون،

زامانین ان کیچیک حؤکمونو دینله.

بیل کی، واراقلاییب کئچیرسن هر گون

عومور کیتابینی سن اؤز الینله.

تبریز، 1946

آتا بابا سؤزلری

بیر ده گلین اوْللام، اوْتوردوغومو-دۇردوغومو بیللم.

***

بیر ده قاتیرچی‌نین قاتیرینی هۆرکوتمه.

***

بیر دفعه‌‌ آلدانمیشدا قباهت آلدادانین،

ایکی دفعه‌‌ آلدانمیشدا قباهت آلدانانین.

***

بیر دفعه‌‌ یئمکنَن قارین دوْیماز.

***

بیر دلی قۇیویا بیر داش آتدی،

اوْن عاغیللی اوْنو چێخارا بیلمه‌دی.

***

بیر دلیدن یئددی مهله‌یه ضرر دیَر.

***

بیر دردلی‌نین درمانین اوْ درده دۆشندن آل.

***

بیر دیرهم مین عیبی اؤرتر.

***

بیر دوْغرو کی یالانا اوْخشادی، اوْنو سؤیله‌مه.

***

بیر الده ایکی قارپیز تۇتماق اوْلماز.

***

بیر ات کی گیردی قازانا، اوْلدو یئمه‌لی.

***

بیر گلن بیر ده گلر، صبر ائله.

***

بیر گؤردون نامردی، بیر ده گؤرسن، نامردسن.

***

بیر گؤرن یوْلداش، ایکی گؤرن قارداش.

***

بیر گؤز ایکی گؤزون گؤردویون گؤره بیلمز.

***

بیر گۆل ایله باهار اوْلماز.

***

بیر گۆن دۇز یئدیگین یئره قێرخ گۆن سلام وئر.

***

بیر گۆنون بَیلیگی ده بَیلیکدیر.

***

بیر حالالی مین حرام سایا بیلمه‌ییبدیلر.

***

بیر هسیردی، بیر مممدنه‌سیر.

***

بیر ایگید قێرخ ایلده مئیدانا گلر.

***

بیر ایگید یوْخسول اوْلا، اوْنا ال-آیاق گۆلر.

***

بیر ایگیدین پایی ایکی ایگیدی آج قوْیار.

ائی فلک

ائی فلک

آمان اولسون، آمان سنین الیندن،

ائیله‌دین باختیمی قارا، ائی فلک!

نئیله‌میشم بو دونیادا من سنه،

گلمیشم دوغروسو زارا، ائی فلک!

عزیز گونلر یار اولمادی بیزلره،

ائوین اوچسون، بالان دوشسون دوزلره،

اؤزون سؤیله نئیله‌میشیک سیزلره،

چکدین بیزی هر واخت دارا، ائی فلک!

بیر دفعه‌‌ سال باری حاقی یادینا،

یاندی افقان جهنمین اودونا،

کیمسه‌سی یوخ باری چاتا دادینا،

چوخ سوسادین، ناموس، آرا، ائی فلک!

سئلله‌نی

سئلله‌نی

گئجه-گوندوز، واختی-بیواخت آغلارام.

چشمیم یاشی جئیهون اولو، سئلله‌نی.

یاز مؤوسومو بولبول دیل-دیل اؤتنده،

باغ-باغچالار نرگیزله‌نی، گولله‌نی.

قاییتماق ایسته‌مز گؤزوم گؤزلدن،

قایغیمی آرتیرار دردیم تزلدن،

ائللرده قایدادی روی-ازلدن،

گؤزللرین شاماماسی الله‌نی.

مرد اودو کی، ایشین توتا مردیلن،

ار ایسته‌سن، کئچ نامرددن، ار دیلن،

رمز آنلایان، سؤز دوشونن، درد بیلن،

عالملرده شؤهرتله‌نی، بلله‌نی.

کؤنلوم طلب ائدیب، آختارا یارین،

خالق ایچره هیفز ائلر ناموسون، آرین،

یار یارینا گونده اولسا مقارون،

کؤنولو شن اولو، روحو تئلله‌نی.

قوربانییم، درد چکمیشم ناهانلار.

خیالیم سئومکدی سن تک جانانلار،

یاناشسا اوزونه موشتاق دهانلار،

نفس دیَر، جیغالاری یئلله‌نی.

دردی-عشقیم دفینه زحمت چکر دایم طبیب،

دردی-عشقیم دفینه زحمت چکر دایم طبیب،

شوکر کیم، اولموش اونا زحمت، منه راحت نصیب،

بیر زباندیر شرحی-قم تقریرینه هر برگی-گول،

ائیله‌مز بیهوده گول گؤردوکده افغان عند‌لیب.

بیلسه ذؤوقوم وصلدن فیرقتده افزون اولدوغون،

وصلدن منیم روا گؤرمزدی رشکیندن رقیب.

تنی-قفلتدیر پریته‌لتلره ایظهاری-حال،

سانما کیم، احباب حالیندان اولور قافیل حبیب.

آه، بیلمن نئیله‌ییم قورتولماق اولماز قئیددن،

من هریفی-ساده‌دیل، خوبان جمعالی دیلفیریب.

شم قوربیله تفاخور قیلما، ائی پروانه، کیم،

خیرمه‌نی-عومرون گؤیر برقی-فنادن عنقریب.

نولا آغلارسا فضولی رؤوزه‌ی-کویین آنیب،

لاجه‌رم گیریان اولور قیلغاج وطن یادین قریب.

الده قاییرما چیچکلر

الده قاییرما چیچکلر

آلتونلوجا ناخیشلی،

آغ گولداندا بیر دسته.

الده قاییرما “چیچک”

قویولموش میزین اوسته.

یام – یاشیل یارپاقلاری

آغ، قیرمیزی، بنفشه،

نه سو، نه قایغی ایستر

آرسیز – آرسیز، تپ تزه!

اوزون ایللر گئچسه ده

دوروب یاشایاجاقلار.

رییاکار طراوتله،

هله ده قالاجاقلار.

کیمسه نه دئییر، دئسین،

نه سؤیله‌ییر، سؤیله‌سین.

یوخ!

نه سوسوزوندان اؤلن،

نه عطیر ساچا بیلن،

بو پیلاستیکلری من

چیچک سانا بیلمیرم.

من بزک – دوزکلری،

گؤزللیک سانانمیرام.

گؤزللیکدن نه رنگه،

نه شکله آلدانمیرام.

نه سئون، نه سئویلن،

نه اوموب کوسمک بیلن،

نه یاشاماق آنلایان،

نه ده کی، اؤلمک بیلن.

جانسیز تؤر – تؤکونتولر،

گولمو، چیچکمی اولار؟

گول کمالدیر، حیاتدیر،

هم آچار، هم ده سولار!

بو، گول دیَیل، اؤلومدور،

آلدانیشدیر، دهشتدیر.

یوخ، اونا اؤلوم دئسم،

اؤلومه اهانتدیر.

اولسون! اؤلومده سولماق،

چورومک دهشتی وار.

ولاکین توخوم اولماق،

جوجرمک قودرتی وار.

نه قیزاریب سارالماق،

نه آچیلماق، نه سولماق،

نه اوتانیب، قیپچینماق،

محبت تانیماماق

گولمک بیلمه‌ینلرده

قهبه‌لیک صیفتی وار.

تهران 1353/1/13

وبلاقا گؤره

بو دیل دنیزدی سیزین تک صدفده اینجیسی وار
قیزیلدی سیزده اولان اوزگه‌نین اگر میسی وار
دئسزکی اودلو دیاردی بیزه وطن یاراشار
بیزیم اوجاقلارین آنجاق کور ائیله‌ین هیسی وار
"عقیل"
وبلاق مودیری : نژادمحمد

سون یازیلار

آختارماق

یازارلار

Page Rank بالاجا خوخان آذربایجان تورکجه سینده ایسلام دینی و قرآن کریم