تبلیغات
ایران آذربایجانی تورکجه سینین ادبیات اوتاغی
ایران آذربایجانی تورکجه سینین ادبیات اوتاغی
یاشاسین آذربایجان

قونو سلاخلانجی

سلاخلانج

باغلانتیلار

اؤزل یارپاقلار‌

← وبلاق گؤروشلری

  • گؤروشلرین هامیسی :
  • بو گون گؤروشلر :
  • دوننکی گؤروشلر :
  • بو آی گؤروشلر :
  • قاباق آی گؤرو‌شلر :
  • یازارلارین سایی :
  • یازیلارین هامیسی‌نین سایی :
  • سون گؤروش :
  • سون دیَیشمه :

لینکلر‌

تلگرام

تلگرام دا بیزی ایزله بیلرسز
telegram.me/BilimYurdu

بالاش آذر اوغلو

 

بالاش آذر اوغلونون سئچیلمیش اثرلری

بیچیم : آندروید

ائندیر-دانلود

بختیار واهاب زاده

 

بختیار واهاب زاده نین سئچیلمیش اثرلری

بیچیم : آندروید

حاضیرلایان : اوختای نژادمحمد

ائندیر : دانلود

بایاتیلار-مردلیک نامردلیک

اوتورموشام داش اوسته،
پاپاق دورار قاش اوسته.
سن دوشمنی نیشان وئر،
ناللاماغی باش اوسته.
  ******   
گئدرسن اؤزو قویماز،
دینرسن سؤزو قویماز،
کاسیب وار-یوخون وئرسه،
آغانین گؤزو دویماز.
  ******   
اززینم کاساد اولماز،
مرد الی کاساد اولماز.
یوز نامردین چؤرگین،
دوغراسان، کاسا دولماز.
  ******   
بو سازی آلان گلمز،
اوخویوب-چالان گلمز.
ایگیدی اؤلدوره‌لر،
دیلینه یالان گلمز.
  ******   
آختاردین یول بئله‌دی،
سور آتین، یول بئله‌دی.
دوستلار ایلقارلی اولسا،
نه گرک یول بلدی.
  ******   
دؤورانین گشتی گئتدی،
اوخ تکی کئچدی گئتدی.
مردلر بیر بولاق قازدی،
نامردلر ایچدی گئتدی.

گؤرونمور

گؤرونمور

اوْ چرخی-فلکدن شیکایتیم وار،
چۆنکی اوْندا بیر عدالت گؤرونمور.
وئریب آغالارین الینه بیزی،
چکدیگیمیز آغری، ذلت گؤرونمور.

بۇ نئجه ایّامدیر، نئجه زاماندیر؟
اۆرکلر قان آغلار، الله آماندیر!
ایشله‌ین رعیّت، کئیف چکن خاندیر،
آغلایانا بیر اینایت گؤرونمور.  

چوْبان افقان یازیر داستان، آ دوْستلار،
باخ بۇ قمدن، باخ بۇ یاسدان، آ دوْستلار!
هارادادیر شیری-آسلان، آ دوْستلار،
اوْندا اوْلان زوْر، شجاعت گؤرونمور.

آشیق علسگرین شعرلری آندروید اوچون

کیتابین آدی:آشیق علسگرین سئچیلمیش شعرلری

سیستم: آندروید ساپورت ائدن بویون سیستم لر(قولاقجیقلار،تبلتلر،بیلگی سایار)

اؤلچو:405 کیلو بایت

ائندیر-دانلود

آتالار سؤزو

بیری مینه باغلیدیر، مینی ده بیره.

***

بیری اود اولاندا بیری سو اولسون گرک.

***

بیری اؤلمسه، بیری دیریلمز.

***

بیری پالچیغا باتیب، بیری ده یانیندا یاتیب.

***

بیری واردی گئجه‌دن، بیری ده دوشدو باجادان.

***

بیری یئیر، بیری باخار - قیامت اوندا قوپار.

***

بیرین گؤر - فیکیر ائله، بیرین گؤر - شوکور ائله.

***

بیرین یاندیریب، بیرین قاندیرما.

***

بیریندن سوروشدولار: قاتیر نییه سسین چیخارتمیر؟

دئدی: آتاسین یادینا سالماق ایستمیر!

***

بیرینی ائوه قویان یوخ ایدی،

سوروشدو: چوخامی هاردان آسیم؟

***

بیرلیک هارادا، دیریلیک اورادا.

***

بیرلیک اولمایان یئرده دیریلیک اولماز.

***

بیره‌نین قانین آلدین - جانین آلدین.

***

بیسم الله دئمکله دونوز بوستاندان چیخماز.

***

بیشینجن گؤزله‌ین دوشونجن ده گؤزله‌یر.

***

بیته آجیق ائله‌ییب کؤینیی یاندیرمازلار.

***

بیتلی الین قوینونا آپاردی، آج گومانا دوشدو.

***

بیتمیش ایشدن گول اییسی گلر.

***

بی‌یارا گئت، بئکار قالما.

***

بیز گلدیک گلینی گؤرمه‌یه،

گلین ده گئدیب تزک درمه‌یه.

***

بیز یالواردیق دازا، داز دا اؤزون قویدو نازا.

***

بیزه چاتدی، دَ‌ییرمان یاتدی.

latincə

بو نئجه ظولمدور منه ائیلرسن،

بو نئجه ظولمدور منه ائیلرسن،

آدام مگر بیر اینصافا گلمزمی؟

بیر گون گؤررسن کی، واللاه، اؤلموشم

بو قدر درد چکن آخیر اؤلمزمی؟

خوبلارین بعضی‌سی نئجه زاد اولور،

یارین قمگین قویار، اؤزو شاد اولور.

بیر سئوگی کی، سئوگیسیندن یاد اولور،

مگر اونون یاخشیلیغین بیلمزمی؟

خوبلاردا عادتدیر، نزاکت ساتار،

گئنه خیالینی خیالا قاتار،

گؤزل اولان مگر باشین دیک توتار

عاشقینه دوغرو هئچ اییلمزمی؟

عشق اولونا یاندی جانیم سربسر،

اللها باخ، ائی ظالیمو سیتمکار،

عاشقینه قانلار آغلادان دیلبر

رحمه گلیب گؤز یاشینی سیلمزمی؟

بیر پری اولایدی بو دمدن اؤترو،

اؤزون اؤلدوریدی آدمدن اؤترو،

قدر بیلن یاخشی همدمدن اؤترو

واقیف، جان اوزولور، بس اوزولمزمی؟

کور‌اوغلونون ایستانبول سفری

کور‌اوغلونون ایستانبول سفری
کور‌اوغلو دلی حسنله آرخا-آرخایا وئریب چنلیبئلده یورد-یووا
سالمیشدی. تای ایش گلیب او یئره چاتمیشدی کی، چنلیبئلین هندوریندن
بیر کاروان دا کئچه بیلمیردی. کور‌اوغلونون آدی بوتون عالمه یاییلمیشدی.
دونیانین هر طرفیندن ایگید اوغلانلار اونون دسته‌سینه گلیردی.
قیزلار، گلینلر اونون حسرتینی چکیردیلر.
بو سس-صدا گلیب ایستانبولا دا چاتمیشدی. ایستانبول خوتکاری‌نین قیزی
نیگار خانیم دا گؤرمزه-بیلمزه عشق باده‌سینی ایچیب بیر کؤنولدن مین
کؤنوله کور‌اوغلویا عاشق اولموشدو. آمما یازیق قیز آتاسی‌نین، بیر ده کی بیر
نامرد قارداشی وار ایدی، اونون قورخوسوندان لب ترپه‌دیب نفس چکه
بیلمیردی. کور‌اوغلونون دردینی اورگینه سالیب پاییز یارپاغی کیمی
گوندن-گونه سارالیب سولوردو.
دئییرلر ایستانبول کندلری‌نین بیرینده بللی احمد آدیندا یئنییئتمه،
جاوان بیر اوغلان وار ایدی. بللی احمدین بیغ یئری تزه‌جه ترله‌ییردی.
آمما، نئینیرسن، سن گل کی، قوووتده-هونرده روستم پهلوانا
باج وئرمزدی. بللی احمد نه قدر کی، ایگید ایدی، بیر او قدر ده الی
آچیق، کؤنلو-گؤزو توخ ایدی. تاپدیغینی تک یئمزدی.
ائله کی، کور‌اوغلو صداسی گلیب بورالارا چاتدی، بللی احمد چوخ
گؤتور-قویدان سونرا چاریخلاری‌نین باغینی برکیدیب، آغامی الله ساخلاسین
دئییب، چنلیبئله طرف یولا دوشدو. چوخ گئتدی، آز گئتدی، او نئجه دئیرلر
دره-تپه دوز گئتدی، بیر جومه‌نین گونونده گلیب ایستانبولا یئتیشدی.
بلی، ائله تزه‌جه بازارا گیرمیشدی، او یان بو یانا باخیردی کی، گؤردو
هامی قاچیر. اؤزو ده هئچ دوکانی باغلاییب ائلمیر. بیر سو ایچیم ساعتدا
بوتون بازار قالدی باشینا. بللی احمد مات-مهطّل دایانمیشدی. بیر
ده گؤردو بودو بیر چولاق تاجیر قیچینی یئل توتموش قوجا قاتیر کیمی هایتییاهایتییا
قاچیر. تئز اونون قاباغینی کسیب سوروشدو:
– آی عمی، بو جاماعتا نه اولوب؟ بو نه قاچهاقاچدی؟
تاجیر اونا دقتله باخیب دئدی:
– گؤرونور قریب آدامسان.
بللی احمد دئدی:
– بلی قریبم، بو گون گلمیشم.
تاجیر قیچی‌نین بیرینی سورویه-سورویه باشلادی دانیشماغا کی، بس خوتکار
گئدیب مکّه‌ زیارتینه، هر جومه گونوندن جومه گونونه خوتکارین
قیزی نیگار خانیم مسجیده گئدیر. او، ائودن چیخاندا جار چکیب جاماعتا
خبر وئریرلر کی، گرک هامی ائوه گئتسین. گرک اونون بویونو هئچ کس
گؤرمه‌یه. دوکانلارین هئچ بیریسینی باغلاماغا دا ایجازه یوخدو.
تاجیر دیلی توتولا-توتولا بو سؤزلری دوغراییب تؤکدو. تلسدیگیندن
چولاق قارغا کیمی آتدانا-آتدانا قاچیب گؤزدن ایتدی.
بللی احمد باخدی کی، دوغرودان جار چکیلیردی. فیکیرلشدی کی، آده،
من بللی احمد اولام، بیر کلک قوروب خوتکار قیزینی گؤره بیلمه‌یم،
بو هئچ بیر کیتابا-دفتره سیغیشماز.
جلد بیر اطرافا گؤز گزدیریب باخدی کی، یاخیندا بیر گؤیرتی-سبزوات
دوکانی وار، قاپیسی دا آچیقدی. یاواشجا اؤزونو وئردی دوکانا. قاپینی چکدی،
اؤزو ده پیش‌تاختانین آلتینا گیریب تاختانین دئشیگیندن گؤز قویماغا باشلادی.
بلی، گؤزله ها گؤزله آخیردا دسته‌نین اوجو آچیلدی، قاراچیلار، فرراشلار
کئچندن سونرا بللی احمد بیر ده باخدی کی، بودو نیگار خانیم یئتمیش
ایکی قلمنن اؤزونه زیینت وئریب قیرخ اینجه‌بئل قیزین آراسیندا یوز-ناز
قمزینن ساللانا-ساللانا گلیر.
نیگار خانیم دوکان-بازارا تاماشا ائلییه-ائلییه گلیردی. ائله کی، بللی
احمد گیزلنن دوکانین قاباغینا چاتدیلار، نیگار خانیم یانینداکی
قیزلارا اوز توتوب دئدی:
– بو نه سیردی؟ بوتون دوکانلار قالیب باشلی-باشینا. بؤیوک صرّافلار
اؤز جواهیراتلارینی صاحبسیز قویوب گئدیبلر. هئچ دوکانلارینی باغلاماییبلار،
بو تروز دوکانی نییه باغلیدی؟ یقین بورادا بیر حیکمت وار.
من گرک اورایا باخام.
بللی احمد بو سؤزلری ائشیدیب قورخودان دوردو زاغ-زاغ اسمه‌یه کی،
ایشدی، ایر خوتکار قیزی گلیب منی بورادا گؤرسه، دده‌‌می قبیردن چیخاراجاق.
یازیق قورخودان گؤیرتی تاغی‌نین ایچینه سوخولوب گیزلندی. نیگار خانیم
قیرخ اینجه‌بئل قیزلا ایچری گیریب باخدی کی، بیر نفر شخص باشینی گؤیرتیتنین
ایچینه سوخوب گیزله‌نیب. بیر تپیک ووروب قیشقیردی کی، باخین گؤرون بو کیمدی،
بورادا گیزله‌نیب. قیزلار بللی احمدی بایاقدان قامارلادیلار. بللی
احمد مین انوایی-موصیبتله، بیر تهر کی، اؤزونو اونلارین الیندن
قورتاریب نیگارین آیاقلارینا ییخیلدی کی: “خانیم، قوربانین اولوم، آمانین
بیر گونودو، بیر قلتدی ائله‌میشم، قویما بونلاری، باشیمدا توک قالمادی”.
قیزلار ائله تؤکولوشموشدولر اونون اوستونه کی، ائله بیل قارغا لئشه
تؤکولوب. چیمدیکله‌ین کیم، دیشله‌ین کیم، باشینی یولان کیم. نیگار
خانیمین اونا یازیغی گلیب سوروشدو: 

آردین اوخو...

دهه‌نین دردیمه درمان دئدیلر جانانین،

دهه‌نین دردیمه درمان دئدیلر جانانین،

بیلدیلر دردیمی، یوخدور دئدیلر درمانین.

اولسا محبوبلرین عشقی جهنّم سببی،

هورو قیلمانی قالیر کندیسینه ریزوانین.

کئچدی مئیخانه‌دن ائل، مستی-مئیی-عشقین اولوب،

نه ملکسن کی، خراب ائتدین ائوین شیطانین؟

وورمازام صیحّت اوچون مرهم اوخون یاره‌سینه،

ایسته‌رم چیخمایا ذؤوقی-المی-پئیکانین.

نه بیلیر اوخومایان موصحفی-حوسنون شرحین،

یئره گؤیدن نه اوچون ائندیگینی قورآنین.

یئردن، ائی دیل، گؤیه قاوموشدو سیریشکین مله‌کی،

اوندا هم قویمایاجاقدیر اولاری افغانین.

ائی فضولی، اولوبام غرقه‌ی-گیردابی-جونون،

گؤر نه قهرین چکیرم دؤنه-دؤنه دؤورانین.

قارانلیق گئجه‌لر

قارانلیق گئجه‌لر

آمان الله، ینه شیطان گلیب ایمان آپارا،

قورویون، قویمویون ایمانوزو شیطان آپارا.

منیم اینسانلیغیمین گؤر نه هاسان یاوادیر،

کی گونوز قولی-بی‌یابان گلیر اینسان آپارا.

چؤرک آلمیش الینه، آج نئجه تاقت گتیسین؟

ائله بیل یاز گئجه‌سی قیز گلیب اوغلان آپارا.

قانلی دیرناقلاریلان اینگیلیس ال قاتدی بیزه،

باخیسان راس دا آرازدان کئچیر ایران آپارا.

قم آشیب-داشدی داها، خلقیله شوخلوق ائله‌مز،

سئل گرک ائل داغیدا، ائو ییخا، ائیوان آپارا.

خرمنی ساققیزا وئردیک، نه یامان چرچیدی بو؟

هئی گلیر کنده، بیزه درد وئره، درمان آپارا.

بو قارانلیق گئجه‌لرده قاپیمیز پیس دؤیولور،

نه بیلیم، بلکه عجلدیر، دایانیب جان آپارا.

آناما سؤیله‌یین: اوغلو ییخیلیب سنگرده،

"تئللرین باس یاراما، قویما منی قان آپارا”.

آرادان بیر ده بیزی بؤلسه‌لر اربابلاریمیز،

قورخورام قویمییالار تبریزی تهران آپارا.

قارا طوفان کی، دخی خلقه شولوخلوق ائله‌مز،

سئل گرک ائل داغیدا، ائو ییخا، ائیوان آپارا.

سلیقه‌لی اوغرو ویلایتده چوخالمیش اولسا،

شهریاردان دا گرک بیر دولو دیوان آپارا.

اوغول

اوغول

گل آتانین سؤزلرینه قولاق آس،

یئتیر عصرلره سن دقت، اوغول،

اونوتما کی، بیز قوناغیق دونیادا،

عومروموزدن گئدیر هر ساعت، اوغول.

قیمتلی واختلارین گئتمه‌سین بوشا،

کامیل صنعتکار اول، همیشه یاشا،

ناموسلا عومرونو وئرگیلن باشا،

ائل سنه بسله‌سین محبت، اوغول.

سن یا بیر عالیم اول، یا بیر صنعتکار،

اؤیون صنعتینله ائیله ایفتیخار،

یازیب-یاراتدیغین قالسین یادیگار،

یاشادار اینسانی، ایش، صنعت اوغول.

خالقین سئوسین سنی اؤز اوغلو کیمی،

اؤز اورگی کیمی، اؤز آغلی کیمی،

ایگید بابک کیمی، کور‌اوغلو کیمی،

اولسون اورگینده متانت، اوغول.

داغیلماسین فیکرین، چاشماسین هوشون

بیر ایشی باشلاسان ازلدن دوشون،

مذمّت ائتمه‌سین سنی تای-توشون،

اولما دوست یانیندا خجالت، اوغول.

آشیق حسین دئیر، گله‌جک صاباح،

صاباحین نبضینی توت، اول بیر جراح،

بیلمزه یول گؤستر، اولگیلن همراه،

ساخلا بو سؤزومو امانت، اوغول.

امر جومله‌‌سی

امر جومله‌‌سی 

امر، خاهیش، تاکید، طلب، مصلحت، نصیحت، چاغیریش و س. بیلدیرن جومله‌‌لره امر جومله‌‌سی دئییلیر.  

جومله‌‌نین بو نؤع دانیشان شخصین فیکیرلرینی، آرزو و ایسته‌یینی، ایشه، حرکته موناسیبتینی موختلیف چالاردا ایفاده ائدیر؛ مس.: ایلاهی، یاندیق! یاراتدیقلارینا رحمین گلسین! (ه.حاقوئردییئو) چکیل گئت، دینمز اوتور یئرینده. گئت اؤز منزیلینده اوتور. گئت، بالا، آغلینی باشینا جمع ائله و اوتور یئرینده. (ه.حاقوئردییئو) ائی بو آخشامین صاحبی، اوغلومو سنه تاپشیریرام. سن اونون آغلینی قیلینجی، قیلینجینی آغلی کیمی ایتی، باختینی آتی کیمی یویرک، طالعیینی گؤیلر چیراغی کیمی ایشیقلی ائله. (ف.کریمزاده) دایی، منیم ده بیر مصلحتیمه قولاق آسین ده. قوی ابو-سید آرازی کئچسین. (ف.کریمزاده) 

گؤروندویو کیمی، بو جور جومله‌‌لرده اکثراً خیطابلارین ایشتیراکی واجیب اولور.  

شوبهه‌سیز، امر جومله‌‌سینی فورمالاشدیران اساس واسطه‌‌ اینتوناسییادیر. لاکین بورادا دیگر واسطه‌‌لرین - فعلین امر فورماسی‌نین، امر اداتلاری‌نین و امر حؤکمونده ایشله‌دیلن دیگر فعل فورمالاری‌نین دا رولو واردیر.  

امر جومله‌‌لری‌نین خبری اکثراً فعلین امر فورماسیندا اولور؛ مس.: چالیش آرتیق سؤز دانیشما، موشرّف. سوالیما جاواب وئر. (ای.حسینوو) خاهیش ائله‌یک، کؤهنه، تجروبه‌لی تدریس متخصصی کیمی ایضاح ائله‌سین، باشا سالسین سنی. (ای.حسینوو) ایجازه وئر، سننن ائلقیزی کیمی دانیشیم، ملئیکه باجی... گئت بوردان! بیر ده آیاغین دیَمه‌سین قوناقلییا. (ای.حسینوو) اسمه‌سین هیجرانین قارا یئللری، چکین قاراباغدان قارا اللری! (ن.خزری) قوی گونش دونیادا اومیدله یانسین. (ن.خزری) قوروسون قوی بشر اؤز قورورونو! (ن.خزری) باخسین گله‌جه‌یه هر نورلو دوها، قوی اوچسون اینسانلیق مغرور صاباحا. (ن.خزری) 

دیگر فعل فورمالاری‌نین امر چالاریندا ایشلنمه‌سی ایله ده امر جومله‌‌لری یارانیر؛ مس.: عمیگین ائوینه گئتمه‌مه‌لیسن سن. یاخشی اولار کی، بوردان بیرباش گئده‌سن بیزیم مسیمگیله. آمما، دئدیگیم کیمی، اوّلجه مسیمگیله گئده‌سن گرک. دؤزوملو اولمالیسان بو گون. چوخ دؤزوملو! (ای.حسینوو) 

امر جومله‌‌سی فعلین امر فورماسی ایله امر اداتلاری‌نین بیرگه ایشلنمه‌سی یولو ایله داها چوخ فورمالاشیر: قوی قیزلارین اوزو گون کیمی گولسون، کیشی‌نین اوزوندن مردلیک تؤکولسون. (س.وورغون) دی وئر جاوابینی، نه دورموسان، دین! (س.وورغون) قوی آچیلسین مین بیر چیچک، قیزیل گولدن عطیر چکک. (س.وورغون) دی گل دورنالارا بیر شعر دئیک. (س. وورغون) 

بو اداتلار موستقیل امر جومله‌‌لری یارادا بیلمسه ده، موختلیف معنا اینجه‌لیکلری‌نین - تاکید، طلب، خاهیش، تأسف و سایرین گوجلنمه‌سینه سبب اولور.  

امر جومله‌‌لری مصدرلرین کؤمگی ایله ده فورمالاشیر؛ مس.: قاچاق‌مالچیلاری حبس ائتمک! هئچ کسی سرحدی کئچمه‌یه قویماماق! 

'مر جومله‌‌سی' تئرمینی شرطی بیر تئرمیندیر. بئله کی، امر جومله‌‌لری یالنیز تاکید، طلب، حقیقی امر مضمونو ایله محدودلاشمیر، مصلحت، نصیحت، چاغیریش، آرزو، ایستک، تکلیف و س. کیمی رنگارنگ معنالار ایفاده ائدیر. فعلین امر فورماسی‌نین ایفاده ائده بیلدیگی بوتون معنالار امر جومله‌‌لرینده ده مؤوجوددور. اینتوناسییا و امر اداتلاری اونون مضمونونو داها دا گئنیشلندیریر.  

خبر امر فورماسی‌نین بیرینجی شخص تکینده اولدوقدا امر جومله‌‌لری داها چوخ آرزو، ایستک بیلدیریر؛ مس.: 

- نه گزیرسن بوردا؟.. یعنی سن بئله حِساب ائله‌ییرسن کی، تزه‌دن عمی اولاجاقسان اونا؟- اولاجام، قوربان. گلمیشم ائوه آپاریم. خاهیش ائله‌ییرم، قاریشما. (ای.حسینوو) گئدیم بیر آز دا دینجه‌لیم.  

امر جومله‌‌سی‌نین ایفاده ائتیگی معنا متن داخیلینده داها آیدین باشا دوشولور. گلمیشم ائوه آپاریم - جومله‌‌سی‌نین آسیلی کومپونئنتیندن - بوداق جومله‌‌سیندن (ائوه آپاریم) دانیشانین اوزونتولو، یالواریش چالارلی ایستیی، آرزوسو حیسس اولونور.  

خبری امر فورماسی‌نین بیرینجی شخص جمعینده اولان جومله‌‌لرده تکلیف، آرزو، ایستک، مصلحت، چاغیریش، سفربرلیک معنالاری داها چوخ نظره چارپیر: 

گئدک، دوستلار، گئدک هئی آخین-آخین، 

دوشمنی تبریزه قویمایاق یاخین!  

(س.روستم) 

واختدیر، قدح‌لری قالدیراق، دوستلار، 

ایچک تزه ایلین شرفینه بیز!  

(س.وورغون) 

خبری امر فورماسی‌نین ایکی  شخص تکینده اولان جومله‌‌لرین معنا چالارلاری داها زنگیندیر. حقیقی امر، تاکید، طلب معناسی بو جور جومله‌‌لرده داها چوخ موشاهیده ائدیلیر. منطیقی جهتدن ده دوغرودور کی، دانیشان شخص اؤزو اؤزونه و یا اؤزو ده داخیل اولماقلا بیرینجی شخصین جمعینی تمثیل ائدنلره و یا حاقیندا دانیشیلانلارا دئییل، بیلا واسیطه‌‌ قارشیداکینا، دینله‌ینه تاکید و طلبله موراجعت ائدیر؛ بو حال، شوبهه‌سیز، دؤولتچیلیک، ایداره‌چیلیک سیاستی ایله باغلی اولدوغو کیمی، موختلیف حادثه‌‌لرله، اینسانلارین شخصی موناسیبتلری، معنوی-پسیخولوژی کئیفیّتلری ایله ده باغلیدیر؛ مس.: بئله گئتمه! آمان گونودو، بئله گئتمه، دردین آلیم! بدبخت ائله‌مه منی، بئله گئتمه... امینی ده، اؤزونو ده، بیزی ده قانا سالما، دردین آلیم، آمان گونودو! چیخ گئت باکییا، دردین آلیم، چیخ گئت! (ای.حسینوو) جاواب وئر سؤزومه، دوزونو دانیش، جزانی آرتیرار هر بیر آلدانیش! (س.وورغون) باش آپارما، دور! قیزماغین سونوندا فلاکت اولور.(س.وورغون) 

خبری امر فورماسی‌نین ایکی  شخص جمعینده اولان جومله‌‌لرین ده معنا ایمکانلاری زنگیندیر: داوایا گلمه‌میشم من. قورخمایین، سؤز توتسون دیلینیز، ساغ سؤز دئیین منه! (ای.حسینوو) ایله‌نین. گؤزوم سئچمیر دونیانی. گؤزله‌یین بیر آز. (ای.حسینوو) یئکه‌خانا دانیشمایین! عالیم زحمتینه قیمت وئرمک سیزین خؤرگینیز دئییل. (بئش .بابانلی) گلین بو کئفلی ایسکندرین سؤزلرینی یاخشیجا دوشونون و نصیحتینی قبول ائدین... گلین بو کئفلی ایسکندرین سؤزونو ائشیدین و نئجه کی یاتیبسینیز، یاتین...(ج.مممدقولوزاده) باخین! باخین! یاخشی باخین! دقتله باخین! (ج.مممدقولوزاده)  

امر جومله‌‌لری‌نین خبری اوچ  شخصین تکینده و جمعینده اولدوقدا جومله‌‌ یالنیز آیری-آیری شخصلری دئییل، باشقا جانلی و جانسیز وارلیقلاری دا احاطه‌‌ ائدیر؛ مس.: قوی باخسینلار! عمی ایله قارداش‌اوغلونون موناسیبتینی گؤرسونلر! اؤلسونلر! (ای.حسینوو) قیلینج قوربان اینصافا گلسین، قیلینجینی قینا قویسون، چاخ-چوخونو الیندن آلماسین خئیره‌نین. (ای.حسینوو) پارتییا آنجاق ایدئولوژی ایشله مشغول اولمالیدیر، تصرّوفاتا، پلانا، ایقتصادیّاتا قاریشمامالیدیر. (ای.حسینوو) منیم قونشوم حاجینی، گؤزلر اولسون، گؤرمه‌سین! (ه.حاقوئردییئو) اوخوجولار منی باغیشلاسینلار (ه.حاقوئردییئو) بو وینوکوروو جاماعتی داغیتدی. الله اونون ائوینی ییخسین. بالالاری دوزده قالیب دیلنسینلر! (ه.حاقوئردییئو) 

بو میثاللاردا قطعی امرله یاناشی، آلقیش، غضب، اعتراض، شوبهه، مصلحت و س. کیمی معنالار دا واردیر. امری، تاکیدی، آرزو اولونانی یئرینه یئتیرمه‌لی اولان شخص بیلا واسیطه‌‌ صؤحبتده ایشتیراک ائتمیر، لاکین ایشتیراک ائده ده بیلر.  

آیری-آیری شخصلر عذره امر جومله‌‌لری‌نین معنا اینجه‌لیکلری زنگین اولسا دا، خبر بیر  شخص تک و جمعده اولدوقدا آرزو، ایستک، چاغیریش، ایکی  شخص تک و جمعده اولدوقدا امر، تاکید، اوچ  شخصده مصلحت، نصیحت، تکلیف معنالاری داها آیدین نظره چارپیر. امر جومله‌‌لرینده امر، تاکید، طلب معنالاری اولدوقدا جومله‌‌ نیسبتاً یوکسک تونلا، خاهیش، مصلحت، نصیحت معنالاری اولدوقدا آشاغی تونلا تلفّوظ ائدیلیر.

لیسان بلاسی

لیسان بلاسی

اوچ کلمه حیکمت کلمه‌لریندن

هر کس دانیشسا، البته‌‌، اؤز-اؤزونو خار، ذلیل و ناچیز ائدر. او سببه

کی، اینسانین هئچ بیر عضووندن او قدر ضرر اینسانا یئتیشمز، نه

قدر کی، دیلیندن یئتیشیر. عیسی علئیه السّام حضرتلرینه عرض ائله‌دیلر:

– یا روح‌الله، دلالت بویور بیزی بیر عمله کی، او عمل بیزی جنّته

داخیل ائله‌سین.

بویوردو:

– هئچ دانیشمایین.

عرض ائله‌دیلر:

– یا روح‌الله، هئچ دانیشماماق اولماز.

بویوردو:

– عجب اولار.

حضرت سولئیمان علئیه السّام بویوردو:

– اگر دانیشماق گوموش اولسا، دانیشماماق قیزیلدیر.

دانیشماماق دانیشماقدان یاخشیدیر. هئچ بیر موسلمان گرک دانیشماسین:

خاه جاهیل و آخماق اولا، خاه کامیل و صاحبی-مریفت. اینسان

نه قدر کی، ساکیت و صامیتدیر، – او قدر گؤزلدیر. ائله کی، باشلادی دانیشماغا،

– دخی گؤزللیک ایتیب گئدیر. اودور کی، موسلهددین شیرازی دئییب:

زبان در دهان، ائی خیرَدمند، چیست؟

کیلیدی-دری-گنجی-صاحبهونر.

چو در بسته باشد بداند کسی

کی، جواهیر فوروشست یا پیلور.

بو مطلبلری تصدیق ائدندن سونا، موللا نصر‌الدین اؤز طرفیندن

بونو دا لازیم بیلیر دئسین:

ائی دیل، دخی دینمه و سوکوت ائت، سنی تاری،

لال اول و دانیشما!

سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،

مال اول دانیشما!

گر قئیریلری جمعده‌یینه وورسالا، دینمه!

گر باشین اییب پئیسرینه دورسالا، دینمه!

یا ظولم ائده، یا بوینونا کندیر سالا، دینمه!

یا روزونو جبر ایله الیندن آلا، دینمه!

سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،

لال اول و دانیشما!

گر قوصّه‌له‌نیب ائیله‌یه‌سن نادوو-زاری،

مال اول و دانیشما!

هر بیر-ایکی گون دور آیاغا، باغلا دوکانی،

گئت بیر یاووق حمّامه، اوزان، باغلا هنانی،

یوم گؤزلرینی، دینمه و هم گؤزله اذانی،

گر ائیله‌میش اولسان گئجه بیر تؤور خطانی،

گئت گیر سویا تا اخز ائده‌سن راحتی-جانی.

سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،

لال اول دانیشما!

ائی دیل، دخی دینمه و سوکوت اول، سن[بیر ] تاری،

مال اول و دانیشما!

گر جومله‌‌ طوایف سنه افسوس ائده ائتسین،

آخیرده حؤکومت اؤزونو روس ائده ائتسین،

هم موللالارین روس الینی بوس ائده ائتسین،

ایسلامی جاهاندا دخی مأیوس ائده ائتسین،

یا ائتمه‌یه یا آر و ناموس ائده ائتسین.

شوکر ائت، یئگیلن بوزباشینی، ائیله ناهاری،

لال اول و دانیشما!

سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،

لال اول و دانیشما!

“موللا نصر‌الدین”، 7 آپرئل 1906، 1

بایاتیلار

من عاشق آه ۆ زاردا،

جانیم دردده، آزاردا.

اوْ گۆندن کی قۇل اوْلدوم،

ساتیرلار هر بازاردا.

******

من عاشق بۇ داماخدا،

قم منی بۇداماقدا.

هئچ بیر کافیر گؤرمه‌سین

لئیلیسین بۇ دم آهدا.

******

یاخشی یوْل یاخشی قێزا،

بۇردان کئچن نرگیزه.

بۇ بختور قێزلاری

کؤچورمک دۆشمور بیزه.

******

عزیزیم آیرانسیزا،

آیران وئر آیرانسیزا.

ظۆلم ائوی آباد اوْلماز،

قالماز بۇ دؤوران سیزه.

******

اززییم گؤزل مایا،

دؤنوبدو گؤز آلمایا.

عصره‌میش نر اؤلدوردون،

قانلیسان، گؤزل مایا!

******

عزیزیم آغ چۇخایا،

چال کیشی، آغ چۇخایا.

منیم یاریم جاواندی،

وئردیلر آغ چۇخایا.

کور‌اوغلوینان دلی حسن

کور‌اوغلوینان دلی حسن

گونلرین بیر گونو کور‌اوغلو قیرات مینیب چنلیبئلین اته‌یینده‌کی

یولا چیخمیشدی. بیر ده باخدی بودو، بیر دسته یاراقلی-یاساقلی آتلی

گلیر. آمما آتلیلارین قاباغیندا بیر اوغلان گلیر کی، دونیالارا دیَر.

اوزوندن، گؤزوندن ایگیدلیک یاغیر. اوغلان کور‌اوغلونو گؤرجک، دسته‌سینه

های ووردو. آتلیلار او ساعت کور‌اوغلونو آرایا آلدیلار. کور‌اوغلو دایاندی.

گؤزله‌دی کی، گؤرسون ایشین آخیری نه اولاجاق. اوغلان آتی جؤولانا گتیردی، سوزدوروب

دوز کور‌اوغلونون قاباغیندا دایاندی. سونرا بیر کور‌اوغلویا باخدی،

بیر آتینا باخدی، سوروشدو:

آردین اوخو...

 
  • یارپاقلارین سایی :90
  • 1  
  • 2  
  • 3  
  • 4  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
  • ...  
 

وبلاقا گؤره

بو دیل دنیزدی سیزین تک صدفده اینجیسی وار
قیزیلدی سیزده اولان اوزگه‌نین اگر میسی وار
دئسزکی اودلو دیاردی بیزه وطن یاراشار
بیزیم اوجاقلارین آنجاق کور ائیله‌ین هیسی وار
"عقیل"
وبلاق مودیری : نژادمحمد

سون یازیلار

آختارماق

یازارلار

Page Rank بالاجا خوخان آذربایجان تورکجه سینده ایسلام دینی و قرآن کریم